Bảo đảm quyền được học tập của trẻ em vùng cao

Chăm lo giáo dục ở vùng cao, biên giới luôn được Đảng, Nhà nước Việt Nam dành sự quan tâm đặc biệt. Mới đây nhất là chủ trương xây dựng 100 trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới, qua đó, tạo điều kiện để trẻ em vùng sâu, vùng xa được học tập trong môi trường an toàn, thuận lợi và bình đẳng hơn.

Chỉ còn ít ngày nữa, học sinh cả nước bước vào năm học mới 2026-2027. Ở những bản làng vùng cao, biên giới, năm học mới của các em học sinh sẽ bắt đầu tại những ngôi trường được xây mới, khang trang hơn.

Mở ra không gian giáo dục mới ở vùng cao, biên giới

Trong nhiều năm qua, các chính sách giáo dục dành cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi từng bước được mở rộng, từ hỗ trợ học sinh đến đầu tư cơ sở vật chất và phát triển hệ thống trường dân tộc nội trú, bán trú. Ở các xã biên giới, chủ trương xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp đã bổ sung một nguồn lực quan trọng cho giáo dục, hướng tới việc tạo môi trường học tập ổn định và phù hợp hơn với đặc thù của từng địa bàn. Với trẻ em vùng biên, một ngôi trường được đầu tư đồng bộ có thể tạo ra thêm dư địa để các em học tập, rèn luyện. Điều quan trọng là những nguồn lực ấy cuối cùng được chuyển thành điều kiện học tập cụ thể cho học sinh.

Lớp của con mỗi bạn ngồi 1 bàn, có cả tivi nữa. Phòng ở của con có bàn ghế để ngồi học, có tủ riêng để đựng quần áo, giày dép. Con rất thích. Trường mới rất đẹp, có cả bể bơi, sân bóng. Để con học ở trường tôi rất yên tâm vì có ký túc xá với đầy đủ đồ dùng, có thầy cô giáo chăm lo cho con.

Điều kiện học tập được cải thiện là nền tảng tốt để các em có thêm lựa chọn trên hành trình học tập và bước vào tương lai. PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên Chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, cho rằng: Xây dựng các trường phổ thông liên cấp ở khu vực biên giới là chính sách rất nhân văn. Với trẻ em vùng cao, khoảng cách địa lý, giao thông khó khăn, điều kiện kinh tế gia đình và thiếu thốn cơ sở giáo dục vẫn là những rào cản rất thực tế đối với quyền được học tập. Một ngôi trường đủ tốt, đủ gần và có điều kiện học tập, sinh hoạt an toàn sẽ giúp các em được tiếp cận giáo dục một cách bình đẳng hơn, đồng thời tạo môi trường để các em phát triển toàn diện về tri thức, kỹ năng và nhân cách. Quan trọng hơn, đầu tư cho trường học ở biên giới chính là đầu tư cho con người, cho tương lai của vùng biên và cũng là cách bền vững nhất để củng cố niềm tin của đồng bào đối với các chính sách của Đảng và Nhà nước.

Đầu tư cho giáo dục, tạo nền tảng phát triển vùng biên

Với chủ trương xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới, giáo dục được đặt trong một tầm nhìn dài hạn hơn: nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tạo nền tảng phát triển kinh tế - xã hội và củng cố đời sống ở những địa bàn có vị trí đặc biệt quan trọng.

Bộ Chính trị đã thống nhất chủ trương đầu tư xây dựng trường học tại 248 xã biên giới đất liền; trước mắt triển khai 100 trường, sau đó tiếp tục thực hiện trên diện rộng. Chủ trương này không chỉ hướng tới việc giải quyết nhu cầu trước mắt về cơ sở vật chất mà còn tạo dựng một hệ thống trường học phù hợp hơn với điều kiện của các xã biên giới.

Tại lễ khánh thành Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Si Pa Phìn, tỉnh Điện Biên, hồi tháng 1/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: Đối với các địa bàn biên giới, vùng sâu, vùng xa, giáo dục không chỉ là nâng cao dân trí, đào tạo nguồn nhân lực, mà còn là giải pháp căn cơ, lâu dài để giữ vững chủ quyền quốc gia từ gốc rễ - đó là con người, là cộng đồng dân cư gắn bó với đất đai, bản làng, đường biên, cột mốc. Chủ trương đầu tư xây dựng hệ thống trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới là 1 quyết sách đúng đắn, có ý nghĩa chính trị - xã hội nhân văn sâu sắc.

Cùng với đầu tư cơ sở vật chất, việc bảo đảm đội ngũ giáo viên, chất lượng dạy học và môi trường sinh hoạt cho học sinh có ý nghĩa quyết định đối với hiệu quả lâu dài của chính sách. Đây cũng là phần việc tiếp nối để những ngôi trường mới thực sự phát huy giá trị trong đời sống vùng biên.

PGS.TS Bùi Hoài Sơn cho rằng: Tác động của những ngôi trường này, theo tôi, sẽ vượt xa phạm vi giáo dục. Với trẻ em, đó là cơ hội thay đổi tương lai bằng tri thức, mở rộng khả năng lựa chọn nghề nghiệp và tự tin bước ra thế giới rộng lớn hơn mà vẫn trân trọng bản sắc quê hương mình. Với mỗi gia đình, khi con em được học tập trong môi trường tốt, an toàn, cha mẹ sẽ có thêm niềm tin và động lực để ổn định cuộc sống, phát triển sinh kế. Còn với cộng đồng, trường học có thể trở thành một trung tâm văn hóa, tri thức và kết nối xã hội, góp phần nâng cao dân trí, chăm sóc sức khỏe, gìn giữ tiếng nói, phong tục và những giá trị văn hóa tốt đẹp của đồng bào. Về lâu dài, khi trẻ em vùng biên được trao cơ hội phát triển công bằng, chính các em sẽ trở thành nguồn nhân lực xây dựng quê hương. Vì vậy, mỗi ngôi trường nơi biên giới không chỉ gieo con chữ mà còn gieo niềm tin, khát vọng và sức sống mới cho cả một vùng đất.

Chăm lo giáo dục ở vùng cao, biên giới là biểu hiện cụ thể của việc bảo đảm quyền được học tập của trẻ em, thu hẹp khoảng cách về điều kiện giáo dục giữa các vùng miền và tạo nguồn lực lâu dài cho địa phương. Từ chủ trương của Đảng, sự đầu tư của Nhà nước đến những ngôi trường hiện hữu trong đời sống, đích đến vẫn là chất lượng giáo dục và sự phát triển của mỗi học sinh. Một môi trường học tập tốt sẽ tạo nền tảng để các em tiếp tục học tập, rèn luyện và đóng góp cho quê hương sau này.

Trường nội trú mới chắp cánh ước mơ học sinh vùng biên Đắk Lắk

VOV.VN - Hơn 1.100 học sinh xã biên giới Buôn Đôn, tỉnh Đắk Lắk, bước vào năm học 2026-2027 trong một ngôi trường nội trú mới, khang trang và đầy đủ hơn. Đây không chỉ là nơi gieo con chữ, rèn luyện thể chất mà còn là “ngôi nhà chung” nuôi dưỡng ước mơ, chắp cánh để các em trưởng thành.