Sở GD-ĐT Hà Nội vừa công bố số lượng nguyện vọng đăng ký vào các trường THPT công lập trên toàn thành phố. Thầy Trần Mạnh Tùng, giáo viên môn Toán tại Hà Nội đã có cuộc trao đổi với VOV.VN về kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm học 2026-2027 của TP Hà Nội xung quanh dữ liệu này.

Áp lực "khủng" từ tỷ lệ chọi tăng cao do đâu?

PV: Từ số liệu đăng ký nguyện vọng của Sở GD-ĐT vừa công bố, thầy có nhận xét gì về mùa tuyển sinh lớp 10 THPT công lập năm nay tại Hà Nội?

Thầy Trần Mạnh Tùng: Có thể nhận thấy ngay áp lực "khủng khiếp" từ tỉ lệ chọi tại các khu vực đô thị hóa nén (Cầu Giấy, Thanh Xuân, Hà Đông) và những trường “có tiếng”:

Tỉ lệ chọi năm nay cao hơn năm ngoái, do những nguyên nhân sau đây:

Về nhân khẩu học, năm nay, đối tượng dự thi chủ yếu là học sinh sinh năm 2011 (tuổi Tân Mão - năm "vàng" theo quan niệm dân gian). Số học sinh tăng mạnh (năm 2025 là 127 000, năm 2026 là 147 000 thí sinh).

Chúng ta đang đối mặt với một đợt sóng nhân khẩu học định kỳ. Áp lực không chỉ nằm ở kỳ thi, mà là bài toán quy hoạch mạng lưới trường lớp trước những năm “vàng” như thế này.

Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 tại Hà Nội năm học 2027-2028 dự kiến chứng kiến số lượng thí sinh "phi mã", xô đổ kỷ lục các năm trước với gần 190.000 học sinh tốt nghiệp THCS (sinh năm 2012 - Nhâm Thìn). Đây là năm học cao điểm của "Rồng vàng", gây áp lực lớn cho cuộc đua vào trường THPT công lập.

Trong khi đó, số trường công lập không tăng nhiều, có khoảng 4 trường mới, tuyển sinh gần 3000 học sinh. Vì thế, số lượng học sinh vào được công lập các năm tương tự nhau trong khi số học sinh thực tế tăng lên rất nhiều (năm nay là tăng 20 000 học sinh, năm sau là tăng 43.000 học sinh).

Các khu vực như Hà Đông, Nam Từ Liêm, Cầu Giấy mọc lên hàng loạt chung cư cao tầng trong 4 năm qua, nhưng số lượng trường THPT xây mới gần như bằng không.

Các trường trong top 10 trên kia cũng đã khẳng định được thương hiệu, chỗ đứng vững chắc trong những năm gần đây.

Năm nay cũng là năm đầu tiên Hà Nội bỏ quy định về khu vực tuyển sinh, không giới hạn địa giới hành chính, học sinh được đăng ký nguyện vọng vào các trường THPT công lập không chuyên bất kỳ trên toàn thành phố, không còn bị chia theo 12 khu vực tuyển sinh như trước, điều này cũng dẫn đến tỷ lệ chọi vào nhiều trường cao hơn năm trước.

Thí sinh vừa khát khao trường top, vừa lo sợ trắng tay

PV: Năm nay tỷ lệ chọi vào một số trường top trên tăng cao hơn hẳn so với năm ngoái, bên cạnh đó, nhiều trường top dưới hàng năm có mức điểm chuẩn thấp thì năm nay cũng có số lượng NV 3 rất cao. Thầy có nhận xét gì về điều này?

Thầy Trần Mạnh Tùng: Tôi nhận thấy đây là một kỳ thi của “sự thận trọng tối đa”. Số liệu cho thấy một nghịch lý, thí sinh vừa khát khao trường top, vừa lo sợ trắng tay. Ở các trường top trên, có hiện tượng "co cụm tinh hoa". Năm nay thí sinh không "rải" nguyện vọng một cách cảm tính mà tập trung mạnh vào nhóm trường có thương hiệu ổn định như top 5 trường có tỷ lệ chọi cao nhất. Điều này xuất phát từ tâm lý phụ huynh lo sợ biến động điểm chuẩn nên chọn những trường "đỉnh" nhưng an toàn hơn trường chuyên. Điều này vô tình khiến những trường này trở thành "túi chứa" học sinh giỏi, đẩy tỉ lệ chọi lên cao ngất ngưởng.

Ở nhóm trường top dưới, lại là hiện tượng "phao cứu sinh cuối cùng" (cơn sốt NV3). Hàng năm, các trường top dưới thường là nơi "chống trượt". Nhưng năm nay, số lượng NV3 cao đột biến là bằng chứng của nỗi sợ bị mất quyền học công lập. Học sinh ở nội thành sẵn sàng đăng ký NV3 về các xã rất xa chỉ để đảm bảo "có chỗ học".

Tuy nhiên, tôi cần lưu ý phụ huynh, NV3 cao không đồng nghĩa với việc dễ đỗ. Theo quy chế, điểm NV3 phải cao hơn điểm chuẩn của trường đó ít nhất 2,0 điểm.

Khi hàng ngàn học sinh khá giỏi từ nội thành đổ NV3 về trường top dưới, vô tình họ sẽ đẩy điểm chuẩn NV3 ở đó lên rất cao, khiến chiếc “phao cứu sinh” này trở nên khó chạm tới hơn bao giờ hết.

Ngoài ra, không phải bằng mọi cách vào trường công. Điều quan trọng và hiệu quả là chọn trường phù hợp với con, đặc biệt là phù hợp với mục tiêu và định hướng đầu ra THPT của con. Phụ huynh có thể tham khảo phương án trường ngoài công lập để đáp ứng các nguyện vọng đó.

Sẽ có hiện tượng “sốc điểm chuẩn” tại một số trường vốn được coi là cửa dưới

PV: Từ số liệu về tỷ lệ chọi vào các trường như phân tích phía trên, thầy có dự báo gì về biến động điểm chuẩn của các trường năm nay?

Thầy Trần Mạnh Tùng: Với nhóm trường top đầu như Yên Hòa, Kim Liên, Nguyễn Thị Minh Khai, Lê Quý Đôn - Hà Đông, Phan Đình Phùng... mùa tuyển sinh năm nay có thể thiết lập mặt bằng điểm chuẩn mới. Dự báo điểm chuẩn tăng từ 0,25 đến 0,75 điểm, do tỷ lệ chọi của nhóm này năm nay đều tăng (Yên Hòa từ 3.09 lên 3.35, Lê Quý Đôn - Hà Đông tăng vọt). Khi tỉ lệ chọi ở ngưỡng điểm cao (tầm 8.5 điểm/môn) tăng lên, chỉ cần một biến động nhỏ cũng khiến điểm chuẩn nhảy bậc.

Với nhóm trường "tinh hoa", cuộc đua không còn là ai giỏi hơn ai, mà là ai ít sai sót hơn. Khi lượng thí sinh giỏi dồn về quá đông, điểm chuẩn sẽ bị đẩy lên kịch trần, tiến sát mốc 9 điểm/môn.

Nhóm trường top 2 dự báo có thể biến động mạnh nhất, tăng mạnh từ 1,0 đến 1,5 điểm. Điều này xuất phát từ việc những trường này có số lượng NV1 tăng đột biến do tâm lý phụ huynh chọn làm "phương án an toàn". Tuy nhiên, khi quá nhiều người cùng chọn một cái tên làm phương án an toàn, nó không còn an toàn nữa.

Mùa tuyển sinh năm nay sẽ có hiện tượng “sốc điểm chuẩn” tại một số trường vốn được coi là "cửa dưới". Thí sinh cần chuẩn bị tâm lý rằng điểm chuẩn năm nay tại các khu vực đô thị mới sẽ không còn dễ thở như các năm trước.

Với nhóm trường top dưới và vùng ven, dự báo điểm chuẩn NV1 ổn định, nhưng điểm trúng tuyển thực tế (NV2, NV3) sẽ rất cao. Nhìn vào cột NV3 chúng ta thấy có trường lên đến 4.000 - 5.000 hồ sơ. Dù điểm chuẩn NV1 của họ thấp, nhưng để đỗ NV2, NV3, học sinh phải có điểm rất cao từ nội thành dạt về.

Với mùa tuyển sinh năm nay, thí sinh không thể nhìn vào điểm chuẩn NV1 thấp mà lầm tưởng trường đó dễ vào. Với lượng NV2, NV3 khổng lồ, những trường này sẽ trở thành “chiếc phễu” lọc lại những thí sinh khá giỏi nhưng thiếu may mắn ở NV1. Điểm trúng tuyển NV3 có thể cao hơn NV1 đến 3-4 điểm thay vì mức 2.0 tối thiểu.

Tuy nhiên, có một thực tế phụ huynh cần lưu ý, điểm chuẩn phụ thuộc vào 2 chân kiềng: tỉ lệ chọi và đề thi. Tỉ lệ chọi năm nay đã xác lập một mặt bằng mới cao hơn. Nếu đề thi giữ nguyên độ phân hóa như năm ngoái, điểm chuẩn chắc chắn sẽ nhích lên. Đặc biệt, sự “phẳng hóa” về địa giới hành chính khiến điểm chuẩn giữa các địa bàn không còn độ chênh lệch lớn như trước, tạo nên một mặt bằng điểm chuẩn đồng đều và cao hơn cho toàn thành phố.

Thi thố bằng thực lực, lo để liệu chứ không phải lo để sợ

PV: Chỉ còn đúng 1 tháng nữa, học sinh sẽ bước vào kỳ thi tuyển sinh lớp 10, thầy có lưu ý gì với thí sinh về cách ôn tập trong giai đoạn nước rút này ạ?

Thầy Trần Mạnh Tùng: Trong giai đoạn này, các em cần xây dựng kế hoạch theo từng ngày. Học sinh căn cứ vào các nội dung, các kĩ năng cần có trong đề thi để đánh giá xem mình còn yếu, còn thiếu phần nào thì lên kế hoạch khắc phục phần đấy.

Đây là thời gian cao điểm, rất có giá trị. Học sinh cần tập trung cao độ và nghiêm túc thực hiện theo kế hoạch, đặt ưu tiên cao nhất cho việc ôn thi, kể cả nghỉ lễ cũng chỉ nên nghỉ khoảng tối đa 50%, còn lại dành cho việc ôn thi.

Đây cũng là lúc các em cần tăng cường thực hành, luyện tập, tự học rất quan trọng, chỉ khi các em tự học, kiến thức, kĩ năng mới là của mình. Mỗi ngày, học sinh cần dành tối thiểu 1 giờ tự học cho 1 môn. Tránh tình trạng, học sinh đi học chính, học thêm tối ngày, không có thời gian tự học.

Bên cạnh đó, thí sinh cũng cần tích cực luyện đề. Các em có thể tìm các nguồn đề có uy tín và làm một cách nghiêm túc (có thể bấm giờ). Sau đó kiểm tra, chấm chữa cẩn thận, tìm hiểu kĩ để rút kinh nghiệm các lỗi sai, các phần còn thiếu và khắc phục. Làm đề cẩn thận, làm sâu, hiểu bản chất. Thay vì làm nhiều đề, hãy làm ít nhưng chất. Mỗi tuần nên làm ít nhất 2 đề cho 1 môn thi.

Học và tham khảo từ nhiều nguồn rất quan trọng, học từ thầy cô, bạn bè và tham khảo thêm trên internet. Học sinh cũng có thể sử dụng AI một cách hiệu quả để hỗ trợ cho việc tổng kết hay tìm phương pháp để giải một loại bài nào đó.

Đặc biệt, các em cần đảm bảo sức khỏe, ôn thi khoa học. Trong kế hoạch, cần hài hòa giữa ôn thi và nghỉ ngơi; ăn uống đủ chất, ngủ đủ giấc, cân bằng giữa trí óc và vận động thể chất; đặc biệt tránh thức khuya.

Số liệu NV1, NV2, NV3 lúc này là “hồi chuông cảnh báo” để các em tập trung ôn tập, chứ không phải để hoang mang. Tỉ lệ chọi dù 1 chọi 2 hay 1 chọi 3 thì việc của các em vẫn là chiếm một suất trong chỉ tiêu cố định của trường. Đây là lúc thi thố bằng thực lực, lo để liệu chứ không phải lo để sợ. Chúc các em bình tĩnh, tự tin, ôn và thi thật tốt, đỗ đúng nguyện vọng yêu thích.

PV: Xin cảm ơn thầy!

Chi tiết tỷ lệ "chọi" vào lớp 10 tại 122 trường THPT công lập Hà Nội năm 2026

VOV.VN - Tối 28/4, Sở GD-ĐT Hà Nội công bố số lượng nguyện vọng đăng ký vào từng trường THPT công lập năm 2026. Theo đó, trường có tỷ lệ chọi cao nhất là THPT Yên Hòa với 1/3,35.