Khắc phục hậu quả hiện tượng hàng nghìn tấn ngao chết tại Thanh Hóa
VOV.VN - Sau khi ghi nhận hiện tượng ngao nuôi chết trên diện rộng tại các bãi nuôi thuộc phường Ngọc Sơn, tỉnh Thanh Hóa, ngành chức năng đang khẩn trương kiểm tra, lấy mẫu xác định nguyên nhân, đồng thời triển khai nhiều giải pháp nhằm hạn chế thiệt hại, ngăn ngừa ô nhiễm môi trường và bảo vệ các vùng nuôi còn lại.
Ngao chết tại 60 ha bãi nuôi của 50 hộ
Theo ông Lê Đình Phương, Phó Chủ tịch UBND phường Ngọc Sơn, sau khi nhận được phản ánh của người dân về hiện tượng ngao chết trên địa bàn, ngày 5/8, phường đã thành lập đoàn xuống thực địa kiểm tra, đồng thời có báo cáo gửi Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Thanh Hóa.
Theo đó, từ ngày 26/8/2026, tại các bãi nuôi ngao trên địa bàn bắt đầu xuất hiện tình trạng ngao chết. Đây cũng là thời điểm xảy ra bão số 4. Trên địa bàn tỉnh có mưa lớn kéo dài, lượng nước ngọt lớn từ thượng nguồn đổ ra khu vực cửa biển, nơi có các bãi nuôi ngao.
Đến thời điểm kiểm tra, ngao vẫn tiếp tục chết. Hiện tượng này được ghi nhận tại khoảng 60 ha bãi nuôi của 50 hộ, trong tổng số 78 hộ đang nuôi ngao với diện tích khoảng 83 ha trên địa bàn phường. Tỷ lệ ngao chết được ước tính khoảng 80%, với cỡ ngao khoảng 150-160 con/kg.
Qua kiểm tra thực tế, mật độ ngao tại các bãi nuôi hiện ở mức khoảng 850-880 con/m², cao hơn khoảng 4-5 lần so với mật độ khuyến cáo. Với mật độ và kích cỡ ngao được ghi nhận, thiệt hại bước đầu được ước tính khoảng 2.000-2.400 tấn ngao. Tuy nhiên, đây mới là con số ước tính ban đầu và UBND phường Ngọc Sơn đang tiếp tục rà soát, thống kê để xác định chính xác mức độ thiệt hại.
Theo phản ánh của một số hộ nuôi, ngoài tác động của bão số 4 và lượng nước ngọt lớn từ thượng nguồn đổ ra khu vực cửa biển, tại thời điểm xảy ra hiện tượng ngao chết còn có thông tin về việc nước thải từ một trang trại nuôi tôm trên địa bàn được xả ra khu vực. Tuy nhiên, nguyên nhân cụ thể của hiện tượng ngao chết vẫn đang được cơ quan chuyên môn xác minh, chưa có kết luận chính thức.
Ngay sau khi nhận được báo cáo của UBND phường Ngọc Sơn về tình trạng ngao nuôi chết, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã chỉ đạo Chi cục Chăn nuôi và Thú y, Chi cục Biển đảo và Thủy sản cử cán bộ xuống địa bàn, phối hợp với chính quyền địa phương kiểm tra thực tế.
Các cơ quan chuyên môn đã tiến hành lấy 3 mẫu nước và 3 mẫu ngao gửi xét nghiệm bệnh và các chỉ tiêu môi trường nước nhằm làm rõ nguyên nhân ngao chết, từ đó có cơ sở hướng dẫn người dân biện pháp xử lý phù hợp.
Việc lấy mẫu, xét nghiệm các yếu tố môi trường và bệnh trên ngao được xem là cơ sở quan trọng để phân biệt tác động của điều kiện thời tiết, biến động môi trường nước, mật độ nuôi với các yếu tố khác, qua đó đưa ra giải pháp xử lý chính xác và hạn chế nguy cơ tình trạng chết lan rộng.
Tập trung xử lý ngao chết, bảo vệ môi trường vùng nuôi
Trong thời gian chờ kết quả xét nghiệm, UBND phường Ngọc Sơn đã yêu cầu các hộ nuôi khẩn trương triển khai các biện pháp xử lý trước mắt.
Đối với những bãi đã xuất hiện ngao chết, việc thu gom xác ngao chết được đặt lên hàng đầu nhằm hạn chế quá trình phân hủy gây ô nhiễm môi trường nước và ảnh hưởng đến những khu vực nuôi lân cận. Người dân được hướng dẫn vệ sinh bãi nuôi, san phẳng mặt bãi, khai thông các vũng nước đọng để hạn chế tình trạng nước bị ứ đọng cục bộ.
Đây là giải pháp cần được thực hiện thường xuyên, bởi xác ngao chết nếu không được thu gom kịp thời có thể làm gia tăng chất hữu cơ trong khu vực nuôi, tác động bất lợi đến chất lượng môi trường và những đàn ngao còn sống.
Các hộ nuôi cũng được yêu cầu hằng ngày kiểm tra, vệ sinh bãi, thu gom rác thải và ngao chết đưa ra khỏi vùng nuôi để chôn lấp theo quy định. Đối với những bãi đang xảy ra ngao chết, địa phương hướng dẫn thực hiện vệ sinh bãi bằng bơm nước nhằm hỗ trợ cải thiện điều kiện môi trường.
Bên cạnh xử lý môi trường, ngành chức năng khuyến cáo các hộ có ngao đã đạt kích cỡ thương phẩm khẩn trương thu hoạch, qua đó giảm thiểu nguy cơ tiếp tục mất sản lượng nếu hiện tượng ngao chết kéo dài.
Đối với diện tích ngao chưa đạt kích cỡ thương phẩm, người dân cần tăng cường chăm sóc, theo dõi tình trạng ngao và vệ sinh bãi nuôi thường xuyên. Những điểm có mật độ ngao quá cao cần được san thưa để giảm áp lực lên đàn ngao.
Theo hướng dẫn của địa phương, mật độ nuôi cần được duy trì phù hợp với từng cỡ giống. Cụ thể, mật độ khoảng 180-200 con/m² đối với cỡ giống 400-600 con/kg; dưới 250 con/m² đối với cỡ giống 500-800 con/kg; và khoảng 250-350 con/m² đối với cỡ giống 800-2.000 con/kg.
Việc duy trì mật độ phù hợp sẽ tạo không gian để ngao sinh trưởng, hạn chế tình trạng tập trung quá dày, đồng thời giảm tác động bất lợi khi thời tiết, nhiệt độ và môi trường nước biến động.
Việc tái thả chỉ được thực hiện sau khi môi trường được xử lý, bãi nuôi được cải tạo và đáp ứng các điều kiện phù hợp cho ngao sinh trưởng, phát triển. Khi khôi phục sản xuất, người nuôi cần lựa chọn ngao giống từ các cơ sở có uy tín, bảo đảm chất lượng, sạch bệnh và có kiểm dịch theo quy định.
Hiện tượng ngao chết trên diện rộng tại phường Ngọc Sơn đang gây thiệt hại lớn cho người dân, với sản lượng thiệt hại bước đầu ước tính lên tới hàng nghìn tấn. Trong bối cảnh nguyên nhân chính thức vẫn đang được cơ quan chuyên môn xác định, việc xử lý nhanh xác ngao chết, vệ sinh bãi nuôi, kiểm soát mật độ, chủ động thu hoạch và tạm dừng thả nuôi mới là những giải pháp cấp thiết nhằm giảm thiểu hậu quả trước mắt.
Về lâu dài, kết quả xét nghiệm mẫu ngao và mẫu nước sẽ là cơ sở để cơ quan chức năng đánh giá đầy đủ các yếu tố tác động, từ đó có phương án phục hồi vùng nuôi, hướng dẫn người dân tổ chức sản xuất phù hợp và hạn chế nguy cơ tái diễn tình trạng ngao chết trên diện rộng.