Phát hiện 6 lon sành có niên đại thời Trần tại Ninh Bình
VOV.VN - Trong quá trình chuẩn bị đào móng xây nhà tại khu tái định cư Cửa Bạc 2, phường Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình, người dân phát hiện 6 lon sành cùng một số mảnh sành vỡ. Qua khảo sát ban đầu, Bảo tàng tỉnh Ninh Bình nhận định các hiện vật có niên đại thời Trần, khoảng thế kỷ XIII - XIV.
Ngày 11/10, trong quá trình chuẩn bị đào móng xây nhà tại khu tái định cư Cửa Bạc 2, thuộc tổ dân phố Ninh Nhất 3, phường Hoa Lư, ông Đỗ Văn Sản phát hiện một số lon sành ở độ sâu khoảng 30 cm so với mặt ruộng.
Sau khi phát hiện, gia đình ông Sản đưa một số hiện vật lên khỏi mặt đất, vệ sinh sơ bộ rồi báo cáo chính quyền địa phương và cơ quan chức năng. Thực hiện chỉ đạo của Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Ninh Bình, tối cùng ngày, cán bộ Bảo tàng tỉnh đã đến hiện trường, lập biên bản bàn giao và tiếp nhận 6 lon sành cùng một số mảnh sành vỡ.
Sáng 12/10, Bảo tàng tỉnh Ninh Bình tiếp tục khảo sát mở rộng khu vực phát hiện hiện vật để đánh giá hiện trạng và xác định những dấu tích liên quan.
Theo kết quả khảo sát, các lon sành được xếp theo hướng đông - tây, thành hai hàng trong phạm vi dài khoảng 2,2 m, rộng từ 0,45 - 0,5 m. Hiện vật nằm ở độ sâu khoảng 30 cm so với mặt ruộng, được xếp thành ba lớp chồng so le lên nhau.
Phần lớn lon sành được úp miệng xuống dưới và chồng lên nhau; một số chiếc được úp hai miệng sát vào nhau. Bên trong các lon chỉ có đất, chưa phát hiện hiện vật khác. Qua khảo sát mở rộng khu vực xung quanh, cán bộ bảo tàng cũng chưa tìm thấy dấu tích kiến trúc hay hiện vật liên quan.
Các hiện vật gồm hai loại hình là lon có thành đứng và lon có vai khum. Một số chiếc có hoa văn khắc vạch, văn chải trên thân. Chất liệu là sành mịn, được nung ở nhiệt độ cao; đường kính miệng từ 14 - 20 cm, đường kính đáy từ 19 - 21 cm, chiều cao từ 7 - 11 cm.
Đánh giá sơ bộ, Bảo tàng tỉnh Ninh Bình nhận định đây là những đồ gia dụng được sử dụng trong đời sống sinh hoạt của người dân thời Trần, có niên đại khoảng thế kỷ XIII - XIV. Cách sắp xếp các lon sành theo trật tự nhất định cho thấy chúng có thể đã được người dân chôn giấu hoặc cất giữ có chủ đích. Tuy nhiên, mục đích cụ thể của việc sắp xếp này chưa được xác định.
Khu vực phát hiện hiện vật nằm gần một số di tích có liên quan đến thời Trần. Cách địa điểm này khoảng 1 km là đền Đức Thánh Cả (đền Đô Thiên), nơi thờ Đức thánh Đô Thiên, một danh tướng thời Trần theo hồ sơ di tích. Cách đó khoảng 2 km là chùa A Nậu, còn gọi là chùa Sệu, di tích thờ vua Trần Thái Tông và Công chúa Trần Thị Ngọc Một.
Theo thông tin từ người dân địa phương, khu vực này trước đây là đất ruộng màu Đồng Hà, xung quanh có các gò đất cát được sử dụng để trồng ngô, lạc, đậu và một số ngôi mộ của các dòng họ. Năm 2010, địa phương thu hồi đất, giải phóng mặt bằng để xây dựng khu tái định cư. Đến năm 2016, một phần gò đất được đào hạ thấp khoảng 1 m để san nền, khiến khu vực trở thành ruộng trũng. Một số ngôi mộ cũng đã được di dời trong những năm gần đây.
Bảo tàng tỉnh Ninh Bình kiến nghị đưa toàn bộ số hiện vật về bảo tàng để lưu giữ, bảo quản và tiếp tục nghiên cứu, phát huy giá trị theo quy định của Luật Di sản văn hóa. Đồng thời, cơ quan chuyên môn đề nghị chính quyền địa phương và người dân thông báo kịp thời nếu tiếp tục phát hiện hiện vật trong quá trình thi công xây dựng, nhằm phục vụ công tác kiểm tra, xử lý và bảo vệ di sản.