Mở lối phát triển du lịch từ Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông
VOV.VN - Từ những giá trị văn hóa được gìn giữ qua nhiều thế hệ, người Mông hôm nay đang tìm cách đưa văn hóa bước vào đời sống mới, gắn với du lịch, sản phẩm và sinh kế. Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ 4 tại Điện Biên mở ra không gian mới để văn hóa được trao truyền, phát huy và tạo ra những giá trị mới.
Trước thềm Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ 4 tại Điện Biên, mỗi người dân lại có cách riêng thể hiện tình yêu với các nét văn hóa dân tộc mình, song đều cùng chung mong muốn là đưa những giá trị văn hóa Mông ra khỏi không gian quen thuộc, đến gần hơn với du khách và công chúng.
Ở xã Pu Nhi, tỉnh Điện Biên, những thửa ruộng bậc thang đang vào mùa đẹp nhất, vàng rực trong ánh nắng và trở thành điểm check-in thu hút hàng trăm du khách trong những ngày này. Giữa màu xanh của núi rừng, những bộ váy áo Mông truyền thống xuất hiện như một phần của cảnh sắc.
Chị Ly Thị Cở - ở bản Phù Lùng, xã Pu Nhi cho biết khi khoác trên mình trang phục của người Mông, du khách có thêm một cách để cảm nhận vẻ đẹp của văn hóa Mông và hòa mình trong không gian bản địa: "Du khách đến đây ai cũng thích mặc trang phục Mông, nhất là khi đứng giữa những thửa ruộng bậc thang đang vào mùa đẹp. Mình thấy họ thích thú như vậy thì bà con cũng vui, vì trang phục của dân tộc mình được nhiều người biết đến và yêu thích hơn".
Từ những bộ váy áo mang theo câu chuyện văn hóa Mông, hành trình trải nghiệm còn được mở rộng vào chính không gian sống của cộng đồng. Tại bản Tù Lu – Tìa Ló có 63 hộ dân với hơn 800 nhân khẩu, bà con đang chỉnh trang nhà cửa, đường bản, vệ sinh môi trường, đồng thời chuẩn bị sản vật và các sản phẩm truyền thống để đón du khách về dự Ngày hội. Từ việc rèn dao, dệt thổ cẩm, may trang phục đến ẩm thực, trò chơi dân gian… những điều vốn quen thuộc trong đời sống đang được đưa thành trải nghiệm để du khách hiểu hơn về văn hóa Mông ngay tại bản.
Làm du lịch không chỉ là đón khách mà còn mở thêm cơ hội để những nghề truyền thống được duy trì, sản phẩm của bà con được giới thiệu và văn hóa của bản được biết đến rộng hơn. Đó cũng là mong muốn của anh Chá A Mua, Trưởng bản du lịch cộng đồng Tù Lu – Tìa Ló, xã Pu Nhi: "Bà con trong bản đang chỉnh trang nhà cửa, vệ sinh đường làng và chuẩn bị các sản phẩm nông sản để đón du khách. Đến Tù Lu – Tìa Ló, du khách có thể cùng bà con đánh tù lu, bắn nỏ, giã bánh dày, thưởng thức ẩm thực và trải nghiệm những nghề truyền thống như dệt thổ cẩm, may trang phục Mông, rèn dao. Bà con rất vui và kỳ vọng ngày hội sẽ có thêm nhiều du khách đến trải nghiệm, để văn hóa Mông ở Tù Lu – Tìa Ló được nhiều người biết đến hơn".
Nối tiếp từ không gian bản làng, những giá trị văn hóa Mông đang được mở rộng đến không gian giao lưu, trình diễn và trải nghiệm để công chúng cảm nhận một nền văn hóa giàu bản sắc. Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ 4 sẽ quy tụ gần 800 nghệ nhân, diễn viên, vận động viên đến từ 11 tỉnh. Trong không gian ấy, tiếng khèn, những làn điệu dân gian, trang phục và các nghề truyền thống không chỉ được gìn giữ, mà còn được giới thiệu rộng hơn đến du khách và công chúng.
Tại phố đi bộ Mường Thanh dịp này, hàng trăm nghệ nhân, diễn viên đang tích cực tập luyện. Tiếng khèn Mông vang lên, mang theo câu chuyện văn hóa từ những bản làng vùng cao đến một không gian rộng hơn. Nghệ nhân ưu tú Sình A Tâu, xã Sính Phình, tỉnh Điện Biên chia sẻ: "Đến với Ngày hội lần này, tôi muốn mang những điệu khèn, điệu múa và những nghi lễ truyền thống của người Mông đến với khán giả cả nước, để mọi người hiểu hơn về văn hóa của dân tộc mình. Tôi cũng mong lớp trẻ tiếp tục học, giữ gìn và truyền lại tiếng khèn Mông, để bản sắc ấy không bị mai một".
Những giá trị của văn hóa Mông đang mở rộng trong không gian mới để được giới thiệu, trải nghiệm và tạo thêm sức sống mới trong đời sống hôm nay. Chia sẻ hướng đi mới phát huy những giá trị truyền thống và mở thêm cơ hội cho du lịch của địa phương, ông Nguyễn Minh Phú - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Điện Biên, Trưởng Ban Tổ chức Ngày hội văn hóa dân tộc Mông lần thứ 4 cho biết tại Ngày hội, tỉnh Điện Biên huy động hơn 100 nghệ nhân, diễn viên, thành viên tham gia các nội dung văn hóa. Cùng với việc tổ chức các hoạt động trình diễn, trải nghiệm, tỉnh đang xây dựng 7 bản du lịch cộng đồng, mở thêm không gian để văn hóa Mông gắn với phát triển du lịch.
Ông Nguyễn Minh Phú cho biết: "Thông qua Ngày hội này, chúng tôi muốn tiếp tục lan tỏa, quảng bá những giá trị văn hóa đặc sắc của dân tộc Mông. Và điều quan trọng hơn là, ngoài việc bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa, chúng tôi muốn văn hóa thực sự trở thành một nguồn lực để tạo sinh kế cho người dân. Từ đó, văn hóa được nuôi dưỡng, được sống trong một môi trường mới, văn minh, hiện đại, góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của đồng bào".
Từ bản làng đến những không gian mới, văn hóa Mông đang được trao truyền bằng một cách khác để du khách được nhìn thấy, được trải nghiệm và để chính cộng đồng có thêm động lực gìn giữ. Khi văn hóa được sống cùng đời sống, đó cũng là lúc những giá trị truyền thống mở ra một không gian phát triển mới, nơi bản sắc không chỉ được giữ lại cho hôm nay, mà trở thành nguồn lực cho tương lai.