Làm thế nào lựa chọn rau củ an toàn?

Nỗi lo rau củ nhiễm hóa chất độc hại

Gần đây, thông tin một số thương lái ở tỉnh Hà Bắc (Trung Quốc) ngâm cuống cải thảo trong dung dịch formaldehyde để bảo quản, giữ rau tươi lâu hơn đã khiến nhiều người tiêu dùng lo ngại. Bởi đây là chất không được phép sử dụng đối với thực phẩm và được Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế xếp vào nhóm hóa chất gây ung thư cho người.

Chị Xuân Hồng ở Hà Nội cho biết gia đình chị thường xuyên ăn cải thảo. Tuy nhiên, khi nghe thông tin về việc loại rau này có thể được ngâm hóa chất, chị không khỏi hoang mang bởi không biết cách nào để kiểm chứng.

“Cải thảo chế biến được nhiều món nên mình thường xuyên ăn. Nhưng mua về không biết xuất xứ từ đâu, cũng chưa kiểm chứng được có độc hay không vì mình không có gì để thử”, chị Hồng chia sẻ.

Không chỉ cải thảo bị nhúng hóa chất, lực lượng chức năng vẫn phát hiện một số trường hợp rau củ quả còn tồn dư hóa chất bảo vệ thực vật, chất kích thích tăng trưởng được đưa ra thị trường tiêu thụ. Do đó, vừa ăn vừa lo là tâm lý thường trực của nhiều người nội trợ.

Không chỉ người tiêu dùng lo lắng, với những người làm công tác quản lý an toàn thực phẩm, nguy cơ thực phẩm nhiễm hóa chất cũng là vấn đề đáng quan tâm. Bởi khác với thực phẩm bị hư hỏng có thể nhận biết qua một số biểu hiện bên ngoài, hóa chất tồn dư thường rất khó phát hiện bằng mắt thường.

PGS.TS Phạm Khánh Phong Lan, Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP Hồ Chí Minh cho biết, có thể phân biệt hai nhóm nguy cơ trong ngộ độc thực phẩm. Một là ngộ độc cấp tính do vi sinh vật - đây chỉ là biểu hiện “bề nổi” của tình trạng mất an toàn vệ sinh thực phẩm nguy cơ này có thể phòng ngừa.

Nhóm thứ hai là ngộ độc thực phẩm do hóa chất độc hại, trong đó có thuốc bảo vệ thực vật, hóa chất bảo quản và thậm chí những chất chưa được biết đến. Đây là nhóm nguy cơ đặc biệt đáng lo ngại bởi hóa chất có thể tích tụ trong cơ thể trong thời gian dài và đến nhiều năm sau mới biểu hiện thành bệnh và có thể gay ra hậu quả hết sức nghiêm trọng.

Làm thế nào để lựa chọn rau củ an toàn?

Theo TS Vũ Thanh Hải, Trưởng bộ môn Rau, Hoa quả và Cảnh quan, Khoa Nông học, Học viện Nông nghiệp Việt Nam, nếu thuốc bảo vệ thực vật hoặc formaldehyde tồn dư vượt ngưỡng cho phép, việc sử dụng lâu dài có thể ảnh hưởng đến sức khỏe.

Tuy nhiên, TS Vũ Thanh Hải lưu ý không phải tất cả rau củ quả trên thị trường đều có nguy cơ sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hoặc formaldehyde để kéo dài thời gian bảo quản.

Hiện có nhiều phương pháp công nghệ có thể giúp rau quả tươi lâu mà không nhất thiết phải sử dụng hóa chất, chẳng hạn bảo quản lạnh hoặc điều chỉnh thành phần khí trong môi trường bảo quản. Các phương pháp này có thể làm giảm cường độ hô hấp của rau quả và hoạt động của vi sinh vật, từ đó kéo dài thời gian bảo quản tùy từng loại sản phẩm. Vì vậy, người tiêu dùng không nên mặc định rằng cứ rau củ để được lâu là đã sử dụng hóa chất bảo quản.

“Đối với các sản phẩm nhập khẩu vào Việt Nam, việc xác định dư lượng thuốc bảo vệ thực vật hay formaldehyde có vượt ngưỡng hay không phải được thực hiện thông qua lấy mẫu và phân tích của cơ quan có thẩm quyền, sau đó công bố kết quả chính thức. Những thông tin mà chúng ta nhận được qua rất nhiều kênh, ví dụ như Internet hoặc truyền miệng với nhau thì chỉ để tham khảo, đó không phải là những công bố chính thức của Việt Nam”, TS Vũ Thanh Hải nói.

TS Vũ Thanh Hải cho biết thêm, ngay cả chuyên gia cũng không thể xác định một loại rau có tồn dư hóa chất vượt ngưỡng chỉ bằng cách quan sát mà phải sử dụng các phương pháp kiểm tra hoặc phân tích chuyên sâu trong phòng thí nghiệm mới có thể xác định loại thuốc nào được sử dụng và dư lượng có vượt ngưỡng hay không.

Do đó, để hạn chế nguy cơ mua phải rau bị phun quá nhiều chất kích thích tăng trưởng, hóa chất bảo quản, một trong những lựa chọn được TS Vũ Thanh Hải khuyến nghị là ưu tiên sử dụng rau quả đúng mùa.

Bên cạnh đó, người tiêu dùng nên lưu ý thời gian lưu kho. Với rau ăn lá thông thường, thời gian bảo quản không nên kéo dài quá khoảng 3-5 ngày; với bắp cải, su hào, cải thảo, chuyên gia cho rằng thời gian lưu kho cũng không nên vượt quá khoảng 7-10 ngày.

Người tiêu dùng cũng lưu ý cảnh giác với những sản phẩm có kích thước quá lớn so với bình thường hoặc màu sắc bất thường. Rau củ quả đã quá chín hoặc có dấu hiệu hư hỏng thì cũng không nên sử dụng.

Ngoài ra, các gia đình cũng có thể mua bộ test nhanh thuốc bảo vệ thực vật trong rau, củ, quả do một số đơn vị trong nước sản xuất để kiểm tra.

Nhằm loại bỏ hóa chất còn tồn dư trên rau củ, nhiều gia đình có thói quen rửa rau nhiều lần, thậm chí sử dụng giấm, baking soda hoặc các sản phẩm hỗ trợ để làm sạch. Theo TS Vũ Thanh Hải, những biện pháp này có thể giúp loại bỏ một phần hóa chất bám trên bề mặt rau củ quả. Tuy nhiên, đối với những hóa chất đã ngấm sâu vào bên trong rau củ quả, việc rửa hoặc ngâm theo cách thông thường hầu như không thể loại bỏ đáng kể.

“Đây cũng là lý do trong sản xuất nông nghiệp phải tuân thủ thời gian cách ly từ khi sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, chất kích thích tăng trưởng đến trước khi thu hoạch. Sản phẩm cần được kiểm tra, phân tích để xác định dư lượng có đáp ứng yêu cầu hay không”, TS Vũ Thanh Hải nhấn mạnh.

Loại quả cắn dọc thì ngọt, cắn ngang thì chát bổ đủ đường lại ít người biết

VOV.VN - Dù ăn trực tiếp hay chế biến thành các món ăn, thêm chà là vào chế độ ăn hàng ngày sẽ mang lại những thay đổi tích cực rõ rệt cho cơ thể.