Dự án đường sắt Baltic trở thành tâm điểm trong đàm phán ngân sách EU
VOV.VN - Dự án Rail Baltica, một trong những dự án cơ sở hạ tầng xuyên biên giới lớn nhất châu Âu, đang phải đối mặt với chi phí tăng mạnh, trong bối cảnh EU tiến hành các cuộc đàm phán về ngân sách dài hạn tiếp theo, bao gồm nguồn vốn cho giao thông vận tải cũng như khả năng cơ động quân sự.
Các nước vùng Baltic gồm Estonia, Latvia và Litva đang xây dựng tuyến đường sắt điện khí hóa khổ tiêu chuẩn châu Âu dài 870 km, nhằm tích hợp các quốc gia Baltic vào hệ thống đường sắt châu Âu. Nằm trên sườn phía Đông của EU và trong bối cảnh xung đột Nga-Ukraine tiếp tục diễn biến phức tạp, tuyến đường này cũng đóng vai trò quan trọng, giúp tăng khả năng cơ động của lực lượng NATO trên sườn Đông, đồng thời củng cố hạ tầng xuyên biên giới của châu Âu.
Tuy nhiên, hiện nay việc triển khai dự án đang đối mặt với các khó khăn về tài chính khi chi phí cho việc xây dựng tuyến đường đã tăng đáng kể so với dự kiến ban đầu. Năm 2017, các quốc gia tham gia ước tính chi phí xây dựng khoảng 5,8 tỷ euro. Đến năm 2024, sau cuộc kiểm toán chung, con số được điều chỉnh lên 23,8 tỷ euro, trong đó 15,3 tỷ euro dành cho việc xây tuyến đường đơn ban đầu vào năm 2030. Giai đoạn thứ hai chưa có tiến độ cụ thể. Trong khi đó, Tòa Kiểm toán Châu Âu cảnh báo, mức gần 24 tỷ euro này chưa phải là con số cuối cùng.
Hiện nay, dự án Rail Baltica phụ thuộc rất lớn vào ngân sách EU, với Cơ chế Kết nối Châu Âu (CEF) là nguồn tài trợ chính. Trong đề xuất ngân sách 2.000 tỷ euro cho giai đoạn 2028-2034, Ủy ban châu Âu dành 51,5 tỷ euro cho lĩnh vực vận tải và khả năng cơ động quân sự của CEF tương lai. Tuy nhiên, khi EU đang đàm phán ngân sách dài hạn, các nước Baltic lo ngại nguồn vốn cho dự án có thể bị gián đoạn. Trước đó, Ủy ban châu Âu nhiều lần cảnh báo về việc cắt giảm ngân sách nếu tiến độ xây dựng dự án chậm.
Rail Baltica là một phần quan trọng của mạng lưới vận tải NATO, góp phần tăng cường an ninh khu vực và châu Âu bằng việc cho phép di chuyển quân sự nhanh chóng và linh hoạt. Dự án cũng góp phần tối ưu hóa hậu cần và mở ra các hành lang chiến lược, bao gồm cả các tuyến đường kết nối với Ukraine trong tương lai.
Theo giới chuyên gia, thiếu ngân sách sẽ trực tiếp ảnh hưởng tới tiến độ triển khai dự án, làm chậm quá trình hội nhập đường sắt của Baltic vào mạng lưới châu Âu và suy yếu khả năng bảo đảm hạ tầng xuyên biên giới, đặt ra thách thức đối với các nước Baltic và đồng minh NATO trong tăng cường khả năng phòng thủ và vận tải quân sự trong khu vực.
Các nước Bắc Âu - Baltic và Ukraine ra Tuyên bố chung cam kết hỗ trợ toàn diện
VOV.VN - Tuyên bố chung được đưa ra tại Hội nghị thượng đỉnh giữa Ukraine và các nước Bắc Âu-Baltic (NB8) tại Kiev, trong đó các nhà lãnh đạo tập trung thảo luận về việc duy trì và tăng cường hỗ trợ toàn diện cho Ukraine.
