EU tìm kiếm vai trò lớn hơn trong đàm phán với Nga
VOV.VN - Trong bối cảnh các nỗ lực do Mỹ dẫn dắt nhằm chấm dứt xung đột giữa Nga và Ukraine chưa đạt đột phá rõ ràng, châu Âu ngày càng lo ngại về nguy cơ bị gạt ra bên lề trong việc định hình trật tự an ninh khu vực hậu xung đột.
Trong bức thư gửi tới lãnh đạo 27 nước thành viên EU, Thủ tướng Đức Friedrich Merz đề xuất EU xem xét trao cho Ukraine quy chế “thành viên liên kết”, cho phép nước này tham gia các cuộc họp của khối nhưng không có quyền biểu quyết. Theo kế hoạch này, Ukraine cũng sẽ tham gia Uỷ ban châu Âu và Nghị viện châu Âu với tư cách quan sát viên không có quyền bỏ phiếu.
Nhà lãnh đạo Đức nhấn mạnh đây không phải là một tư cách thành viên thu hẹp mà là bước đi “vượt xa” Hiệp định Hiệp hội hiện nay giữa EU và Ukraine. Đề xuất cũng bao gồm "một cơ chế khôi phục nhanh" nếu Ukraine bị đánh giá là thụt lùi về các tiêu chuẩn dân chủ và pháp quyền.
Động thái của Đức được xem là nỗ lực tìm kiếm một mô hình hội nhập linh hoạt hơn trong bối cảnh tiến trình gia nhập đầy đủ của Ukraine vẫn đối mặt nhiều rào cản chính trị và thủ tục. Theo quy định hiện hành, mọi quốc gia ứng cử viên phải hoàn tất 35 chương đàm phán liên quan đến pháp luật, tư pháp, kinh tế và quản trị, đồng thời cần sự đồng thuận tuyệt đối của toàn bộ 27 nước thành viên EU ở từng giai đoạn.
Tiến trình này thời gian qua nhiều lần bị đình trệ, đặc biệt do sự phản đối từ Hungary. Tuy nhiên, việc Chính phủ mới thân châu Âu nhậm chức tại Hungary hồi đầu tháng này làm gia tăng khả năng về một lập trường mềm mỏng hơn của nước này trong các vấn đề chung của Liên minh châu Âu.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky hoan nghênh những tín hiệu tích cực từ EU, cho rằng việc thúc đẩy tiến trình hội nhập “rất quan trọng” đối với Ukraine và khẳng định nước này đã hoàn thành mọi điều cần thiết để đạt được tiến triển này. Đối với Ukraine, tư cách thành viên EU không chỉ mang ý nghĩa kinh tế hay chính trị mà còn được xem như một bảo đảm an ninh chiến lược trong giai đoạn hậu chiến. Giữa lúc tiến trình gia nhập NATO tiếp tục bị đình trệ do sự phản đối từ chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump và một số đồng minh phương Tây, Ukraine ngày càng xem EU là điểm tựa cho tương lai lâu dài của nước này.
Đáng chú ý, đề xuất của Thủ tướng Friedrich Merz cũng phản ánh xu hướng châu Âu muốn chủ động hơn trong hồ sơ Ukraine khi các nỗ lực trung gian do Mỹ dẫn dắt chưa đạt bước đột phá đáng kể. Trong thư gửi các lãnh đạo EU, ông cho rằng sáng kiến này “sẽ giúp thúc đẩy các cuộc đàm phán hòa bình đang diễn ra như một phần của giải pháp hòa bình thông qua thương lượng”, đồng thời nhấn mạnh điều đó rất cần thiết không chỉ cho an ninh của Ukraine mà còn cho an ninh của toàn châu lục.
"Tôi vẫn tin tưởng chắc chắn rằng sẽ không có bất kỳ thỏa thuận nào với Nga được ký kết nếu thiếu sự tham gia của châu Âu. Tôi đã nhấn mạnh điều này nhiều lần, cả công khai lẫn trong các cuộc trao đổi riêng. Chính phủ Mỹ hiểu rằng nếu muốn có sự ủng hộ và chữ ký của châu Âu đối với bất kỳ thỏa thuận nào thì châu Âu phải được tham gia đầy đủ vào tiến trình đàm phán, cũng như vào chính thỏa thuận hòa bình đó", ông viết.
Những tuần gần đây, EU ngày càng công khai thảo luận khả năng xây dựng một kênh đàm phán riêng với Nga song song với tiến trình do Mỹ bảo trợ. Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa cho rằng, vào thời điểm thích hợp, châu Âu cần tiến hành đàm phán với Nga để giải quyết các vấn đề an ninh chung.
Các cuộc tranh luận hiện không chỉ xoay quanh nội dung đàm phán mà còn liên quan tới câu hỏi ai sẽ đại diện cho châu Âu nếu đối thoại trực tiếp với Tổng thống Nga Vladimir Putin được nối lại. Một số cái tên như cựu Thủ tướng Đức Angela Merkel hay cựu Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu Mario Draghi đã được truyền thông châu Âu nhắc tới.
Trong bối cảnh cuộc xung đột giữa Nga và Ukraine bước sang năm thứ năm mà chưa có dấu hiệu lắng dịu, sáng kiến của Đức cho thấy châu Âu đang tìm cách tái định hình vai trò chiến lược của mình, không chỉ trong tiến trình hòa bình Ukraine mà còn trong cấu trúc an ninh mới của toàn bộ lục địa hậu xung đột.
Tổng thư ký NATO: Nhiều nước thành viên còn "dè dặt" viện trợ cho Ukraine
VOV.VN - Ngày 21/5, Tổng thư ký Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), Mark Rutte, lên tiếng cảnh báo rằng nhiều quốc gia trong liên minh quân sự này vẫn chưa chi tiêu đủ ngân sách cần thiết để hỗ trợ Ukraine.
