Mỹ-Iran đứng trước cơ hội ngoại giao nhưng nguy cơ tái diễn giao tranh vẫn hiện hữu
VOV.VN - Sau 13 đêm không kích liên tiếp, Mỹ và Iran đang có một khoảng lặng hiếm hoi. Mỹ muốn dành thêm cơ hội cho ngoại giao, trong khi Iran khẳng định chưa từ bỏ con đường đàm phán. Tuy vậy, những tuyên bố trái chiều cùng cảnh báo tái tấn công từ Tổng thống Mỹ Donald Trump cho thấy, cơ hội hạ nhiệt vẫn rất mong manh
Phát biểu trước báo giới hôm 27/7, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết, Mỹ đang tiến hành những cuộc đàm phán “rất sâu” với Iran và quyết định tạm dừng các cuộc không kích nhằm tạo thêm cơ hội cho nỗ lực ngoại giao. Ông đồng thời cảnh báo, nếu đàm phán thất bại, Mỹ sẽ quay trở lại với hành động quân sự mạnh mẽ.
“Chúng tôi đang tiến hành các cuộc đàm phán rất sâu với Iran. Nếu các cuộc đàm phán không đạt kết quả, chúng tôi sẽ quay lại với hành động quân sự rất mạnh mẽ”, ông Trump nói.
Lời cảnh báo của ông Trump cho thấy, Mỹ đang đặt ngoại giao và sức ép quân sự song song với nhau. Nhà lãnh đạo Mỹ cũng nhấn mạnh sẽ không dành quá nhiều thời gian cho các cuộc đàm phán, với thông điệp rằng mọi việc phải diễn ra nhanh chóng, nếu không chiến sự có thể tái diễn.
Tuy nhiên, Iran lại bác bỏ cách mô tả của Mỹ về tiến trình ngoại giao. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei khẳng định Iran không chủ động đề nghị nối lại đàm phán với Mỹ, đồng thời cho rằng Mỹ không thể quyết định thời điểm chiến tranh hay hòa bình. Dù vậy, Iran thừa nhận các bên trung gian vẫn đang chuyển tải thông điệp giữa hai phía và nước này chưa từ bỏ con đường ngoại giao.
“Chúng tôi sẽ tự vệ bất cứ khi nào lợi ích hoặc hoàn cảnh đòi hỏi. Bất cứ khi nào chúng tôi tin rằng mình có thể sử dụng ngoại giao như một công cụ để bảo vệ lợi ích quốc gia, chúng tôi chắc chắn sẽ sử dụng nó theo cách đó”, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Esmail Baghaei phát biểu tại họp báo.
Những tuyên bố trái chiều này cho thấy, dù cánh cửa ngoại giao chưa đóng lại, Mỹ và Iran vẫn còn khoảng cách rất lớn trong cách nhìn nhận về tình hình hiện nay. Mỹ cho rằng sức ép quân sự đã buộc Iran phải cân nhắc một thỏa thuận, trong khi Iran bác bỏ việc đang ở thế phải nhượng bộ.
Đáng chú ý, phía sau quyết định tạm dừng không kích của Mỹ còn có những đánh giá cho rằng chiến dịch quân sự kéo dài gần hai tuần đã bắt đầu chạm tới những giới hạn nhất định. Các nguồn tin Mỹ cho biết quân đội có thể đã gần cạn các mục tiêu có thể tấn công, trong khi kho đạn phòng không cũng chịu sức ép sau nhiều ngày giao tranh. Nguy cơ xung đột lan rộng trong khu vực, cùng những hệ lụy đối với năng lượng và kinh tế toàn cầu, cũng là những yếu tố khiến một khoảng lặng trở nên cần thiết.
Thị trường quốc tế đã phản ứng tích cực khi các cuộc tấn công tạm dừng. Giá dầu giảm mạnh, trong khi những lo ngại về lạm phát và nguy cơ gián đoạn vận tải qua eo biển Hormuz phần nào dịu xuống. Tuy nhiên, Iran vẫn tuyên bố kiểm soát tuyến hàng hải chiến lược này, đồng nghĩa với việc bất kỳ sự leo thang nào cũng có thể nhanh chóng tác động vượt ra ngoài khu vực Trung Đông.
Vì thế, khoảng lặng hiện nay có thể mở ra một cơ hội ngoại giao, nhưng chưa thể được xem là dấu hiệu của một nền hòa bình bền vững. Khi Mỹ tiếp tục để ngỏ khả năng nối lại các cuộc tấn công, còn Iran khẳng định không chấp nhận để Mỹ quyết định thời điểm chiến tranh hay hòa bình, nguy cơ tái chiến vẫn hiện hữu. Câu hỏi lớn lúc này là liệu các bên có thể tận dụng được khoảng lặng mong manh này để tìm kiếm một thỏa thuận thực chất, hay đây chỉ là khoảng nghỉ trước khi một vòng đối đầu mới lại bắt đầu.
Ukraine mở mặt trận mới trên Biển Caspi, nguy cơ đối đầu trực tiếp với Iran
VOV.VN - Các cuộc tấn công bằng UAV của Ukraine nhằm vào tuyến vận tải quân sự trên Biển Caspi không chỉ mở rộng phạm vi chiến sự ra ngoài mặt trận Nga - Ukraine mà còn làm gia tăng nguy cơ đối đầu trực tiếp với Iran.
