Các đánh giá nội bộ của Lầu Năm Góc cho thấy quân đội Mỹ đã tiêu tốn lượng lớn tên lửa đánh chặn tiên tiến để bảo vệ Israel trong giai đoạn giao tranh với Iran, vượt xa số đạn đánh chặn mà chính Israel sử dụng.

Sự chênh lệch đó phản ánh mức độ Washington phải gánh vác nhiệm vụ phòng thủ trước các cuộc tập kích của Iran, đồng thời đặt ra câu hỏi về mức độ sẵn sàng chiến đấu cũng như các cam kết an ninh toàn cầu của Mỹ.

Israel tiết kiệm tên lửa đánh chặn, kho dự trữ Mỹ hao hụt mạnh

Theo các quan chức Mỹ, Washington đã phóng hơn 200 tên lửa đánh chặn THAAD (Hệ thống phòng thủ tên lửa tầm cao giai đoạn cuối) để bảo vệ Israel, tương đương khoảng một nửa tổng kho dự trữ của Lầu Năm Góc. Ngoài ra, Mỹ còn sử dụng hơn 100 tên lửa SM-3 và SM-6 từ các tàu chiến triển khai tại Đông Địa Trung Hải.

Trong khi đó, Israel chỉ sử dụng chưa đến 100 tên lửa đánh chặn Arrow cùng khoảng 90 tên lửa David’s Sling, trong đó một phần được dùng để đối phó các loại đạn kém hiện đại hơn do các nhóm được Iran hậu thuẫn tại Yemen và Lebanon phóng đi.

Các nhà phân tích quân sự nhận định những dữ liệu này cho thấy rõ cách thức Mỹ và Israel phối hợp tác chiến trong thực tế.

Bà Kelly Grieco, nghiên cứu viên cấp cao tại Trung tâm Stimson, nhận xét: “Những con số này rất đáng chú ý. Mỹ đã đảm nhận phần lớn nhiệm vụ phòng thủ tên lửa trong khi Israel bảo toàn kho đạn đánh chặn của mình. Dù logic tác chiến có thể hợp lý, Mỹ hiện chỉ còn khoảng 200 tên lửa THAAD trong kho, trong khi năng lực sản xuất không theo kịp nhu cầu”.

Tình trạng thiếu hụt tên lửa đánh chặn của Mỹ cũng khiến các đồng minh tại châu Á, đặc biệt là Nhật Bản và Hàn Quốc, lo ngại bởi họ phụ thuộc vào năng lực răn đe của Washington trước các mối đe dọa trong khu vực.

Một quan chức Mỹ cho biết tổng cộng Washington đã phóng nhiều hơn khoảng 120 tên lửa đánh chặn và đối phó số lượng tên lửa Iran gấp đôi so với Israel.

Nếu Washington và Tel Aviv nối lại chiến sự với Tehran trong thời gian tới như cảnh báo của Tổng thống Donald Trump, quân đội Mỹ có thể sẽ phải sử dụng thêm nhiều tên lửa đánh chặn hơn nữa. Nguyên nhân là vì Israel gần đây đã đưa một số tổ hợp phòng thủ tên lửa vào bảo dưỡng.

Khác biệt giữa 2 đồng minh

Trong tuyên bố chính thức, Lầu Năm Góc bác bỏ nhận định cho rằng Mỹ phải gánh phần lớn áp lực quân sự. Người phát ngôn trưởng của Bộ Quốc phòng Mỹ Sean Parnell khẳng định tên lửa đánh chặn đạn đạo chỉ là một phần trong mạng lưới phòng thủ đa tầng tích hợp. Theo ông, cả Mỹ và Israel đều chia sẻ “công bằng” gánh nặng phòng thủ trong chiến dịch “Epic Fury”, bao gồm sử dụng máy bay chiến đấu, hệ thống chống máy bay không người lái và nhiều năng lực phòng thủ tiên tiến khác.

Đại sứ quán Israel tại Washington cũng bảo vệ cách tiếp cận của hai bên, cho rằng các chiến dịch “Roaring Lion” và “Epic Fury” được phối hợp ở mức độ “cao nhất và chặt chẽ nhất”, mang lại lợi ích cho cả hai nước và các đồng minh.

Kể từ khi xung đột bùng phát ngày 28/2, Mỹ và Israel đã phối hợp chặt chẽ trong các hoạt động quân sự nhằm vào Iran, khiến nhiều lãnh đạo quân sự và chính trị cấp cao Iran thiệt mạng, đồng thời gây thiệt hại lớn cho hải quân và không quân nước này.

Theo các quan chức Mỹ, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đóng vai trò then chốt trong việc thuyết phục Tổng thống Donald Trump tham gia cuộc chiến, với cam kết rằng chiến dịch quân sự sẽ thúc đẩy thay đổi chế độ tại Iran và loại bỏ năng lực phát triển vũ khí hạt nhân của Tehran.

Tuy nhiên, căng thẳng bắt đầu xuất hiện giữa hai đồng minh khi cuộc chiến diễn biến khó khăn hơn dự kiến. Việc Iran phong tỏa eo biển Hormuz đã làm gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu và đẩy lạm phát tăng cao.

Mặc dù ông Trump tuyên bố kho tên lửa của Iran đã bị “phá hủy phần lớn”, tình báo Mỹ đánh giá Tehran vẫn còn khoảng 70% số tên lửa dự trữ trước chiến tranh. Phần lớn urani làm giàu cấp độ cao của Iran cũng được cho là vẫn nằm trong các cơ sở hạt nhân từng bị Mỹ và Israel không kích năm ngoái.

Các quan chức Mỹ và Trung Đông cho biết trong cuộc điện đàm với Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 19/5, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tiếp tục gây sức ép nhằm nối lại chiến dịch quân sự chống Iran. Điều này khiến một số quan chức Mỹ không hài lòng, đặc biệt trong bối cảnh kho dự trữ đạn dược của Lầu Năm Góc chịu áp lực lớn.

Một quan chức chính quyền Mỹ nhận định: “Israel không đủ khả năng tự tiến hành và giành chiến thắng trong các cuộc chiến một mình, nhưng điều đó ít khi được nhìn thấy từ bên ngoài”.

Hiện chưa rõ tình trạng thiếu hụt đạn dược có ảnh hưởng đến quá trình cân nhắc của Tổng thống Trump về khả năng nối lại chiến dịch quân sự hay không. Hồi đầu tuần, ông Trump cho biết đã hủy một cuộc tấn công quân sự nhằm vào Iran theo đề nghị của các đồng minh Arab. Các nước này đề nghị Mỹ cân nhắc một thỏa thuận hòa bình với Iran để mở lại eo biển Hormuz và chấm dứt chiến sự.

“Chúng tôi đang ở giai đoạn cuối liên quan đến Iran. Chúng ta sẽ chờ xem điều gì xảy ra. Hoặc sẽ có thỏa thuận, hoặc chúng tôi sẽ làm một số điều khá mạnh tay”, ông Trump phát biểu với báo giới ngày 20/5.

Áp lực với cả Mỹ và Israel nếu chiến sự kéo dài

Để chuẩn bị cho nguy cơ giao tranh tái diễn, Mỹ đã điều thêm lực lượng hải quân tới gần Israel nhằm tăng cường năng lực phòng thủ trước các mối đe dọa từ Iran.

Giới chức Mỹ cho rằng, nếu xung đột bùng phát trở lại, vai trò của các lực lượng đồng minh của Iran trong khu vực sẽ là yếu tố quan trọng. Cường độ không kích của Israel vào Iran giai đoạn cuối tháng 3 đã giảm còn khoảng 50% so với thời điểm đầu chiến sự do phi công và khí tài bị “bào mòn” sau các chiến dịch nhằm vào lực lượng Houthi tại Yemen và Hezbollah ở Lebanon.

Theo các quan chức Mỹ, hai nước trước đó đã thống nhất cơ chế phòng thủ tên lửa đạn đạo, theo đó các hệ thống đánh chặn hiện đại của Mỹ như THAAD và tên lửa trên hạm sẽ đảm nhận phần lớn nhiệm vụ đối phó tên lửa đạn đạo nhằm vào Israel. Trong khi đó, Israel chủ yếu sử dụng các hệ thống cấp thấp hơn như Vòm Sắt và David’s Sling để đối phó rocket và máy bay không người lái từ Hezbollah hoặc lực lượng Houthi, qua đó bảo toàn các loại tên lửa đánh chặn tiên tiến hơn.

Ông Justin Logan, Giám đốc nghiên cứu quốc phòng và chính sách đối ngoại tại Viện CATO (Mỹ), cho rằng thực tế này dường như đi ngược khẩu hiệu “Nước Mỹ trên hết” của Tổng thống Trump. Ông cũng nhắc lại việc Lầu Năm Góc từng tiết lộ năm ngoái rằng Mỹ chỉ còn khoảng 25% lượng tên lửa phòng không Patriot cần thiết cho các kế hoạch phòng thủ hiện tại. Theo ông, đây là tín hiệu cho thấy Washington cần đặc biệt lưu ý tới vấn đề dự trữ đạn dược chiến lược.

Chiến lược giúp Iran đối phó hiệu quả với Mỹ

VOV.VN - Bị áp đảo về quân sự, Iran đã triển khai chiến lược mang tên “cưỡng ép tam giác”, còn được gọi là “cưỡng ép gián tiếp”, thông qua việc tấn công các quốc gia vùng Vịnh và đe dọa đóng cửa Eo biển Hormuz. Chiến lược này đã khiến Mỹ gặp nhiều khó khăn trong ứng phó suốt thời gian qua.