Ukraine hé lộ chiến dịch phản công "Vivaldi" gần Lyman

Tư lệnh Quân đoàn Lục quân số 3 Ukraine, Thiếu tướng Andrii Biletskyi, ngày 15/9 xác nhận lực lượng dưới quyền đang tiến hành một loạt cuộc phản công ở phía Bắc thành phố Lyman, khu vực tiền tuyến thuộc tỉnh Donetsk.

“Quân đoàn Lục quân số 3 đã phát động chiến dịch tấn công theo hướng này với tên gọi Vivaldi”, ông Biletskyi cho biết. Theo vị chỉ huy, chiến dịch được tiến hành trong điều kiện “giữ bí mật thông tin ở mức tối đa”.

Ông Biletskyi cho biết lực lượng Ukraine đã đẩy lùi các nhóm binh sĩ Nga xâm nhập trên diện tích 75 km² ở phía Bắc tỉnh Donetsk, đồng thời giành lại quyền kiểm soát 10 km², trong đó có làng Serednie.

Một tuần trước đó, ngày 7/9, ông Biletskyi từng ám chỉ về những thất bại của lực lượng Nga tại khu vực này. Trong một video được quay trước tu viện hang động Sviatohirsk Lavra lịch sử của Ukraine, ông bác bỏ tuyên bố của Tổng thống Nga Vladimir Putin rằng lực lượng Nga đã kiểm soát thành phố ở phía Bắc tỉnh Donetsk. Theo vị chỉ huy Ukraine, Sviatohirsk khi đó không chỉ không nằm gần tiền tuyến mà còn nằm sâu trong khu vực hậu phương của Ukraine.

Từ bước ngoặt năm 2022 đến chiến trường hiện nay

Đầu tháng 9/2022, lực lượng Ukraine từng tiến hành một cuộc phản công chớp nhoáng tại tỉnh Kharkov, buộc quân đội Nga phải rút lui. Lực lượng Ukraine phá vỡ tuyến phòng thủ của Nga quanh thành phố chiến lược Izium, sau đó tiếp tục tiến về phía Đông trong những tuần tiếp theo.

Chưa đầy 24 giờ sau khi Nga tuyên bố sáp nhập tỉnh Donetsk, lực lượng Ukraine giành lại quyền kiểm soát Lyman ngày 1/10/2022. Trong những tháng sau đó, Ukraine tìm cách tiếp tục tiến về phía Đông, hướng tới thành phố Kreminna ở tỉnh Lugansk. Tuy nhiên, Nga đã củng cố tuyến phòng thủ trong mùa đông.

Trong hai năm tiếp theo, lực lượng Nga từng bước giành lại một số khu vực, tiến qua rừng Serebrianskyi ở phía Đông Lyman và tìm cách đẩy lực lượng Ukraine về phía Bắc, hướng tới sông Oskil.

Trong mùa hè năm 2025, lực lượng Nga tiếp tục tiến về phía Tây, đưa tuyến đường cao tốc quan trọng nối Izium với Sloviansk vào tầm hoạt động của máy bay không người lái góc nhìn thứ nhất (FPV) của Nga.

Tiến từng bước trong “vùng sát thương”

Giữa bối cảnh ấy, những cuộc đột phá cơ động thần tốc như chiến dịch của Ukraine tại Izium gần như không còn khả thi trên chiến trường năm 2026, nơi được đặc trưng bởi “vùng sát thương” dày đặc do các hệ thống trinh sát và UAV tấn công của cả hai bên tạo ra.

Những năm giao tranh vừa qua cho thấy ngay cả các cuộc tấn công cơ giới quy mô nhỏ, tận dụng điều kiện thời tiết bất lợi, cũng thường kết thúc thất bại.

Thay vào đó, các bên giành giật lãnh thổ bằng những nhóm bộ binh và đội xung kích quy mô nhỏ, tập trung vào khả năng che giấu và ngụy trang. Các đơn vị này liên tục nhận sự hỗ trợ từ UAV trên không, vốn đảm nhiệm việc trinh sát chiến trường, tấn công các mục tiêu và nơi trú ẩn của đối phương, đồng thời thả hàng tiếp tế và đạn dược cho lực lượng dưới mặt đất.

Tại khu vực Lyman, việc lực lượng Nga xâm nhập trong nhiều tháng khiến quân đội Ukraine không chỉ phải tiến lên và giành lại lãnh thổ, mà còn phải tiến hành các hoạt động rà soát có hệ thống nhằm loại bỏ các nhóm binh sĩ Nga đã xâm nhập vào khu vực phía sau tuyến phòng thủ.

Ukraine gọi những hoạt động này là “chiến dịch tấn công - tìm kiếm”, được các đội rà soát đặc biệt trên mặt đất kết hợp với UAV trên không tiến hành.

Những khu vực được ông Biletskyi tuyên bố đã được rà soát hoặc giành lại ngày 15/9 gồm Oleksandrivka, Yarova, Korovii Yar và Novoselivka. Phần lớn những nơi này từng chứng kiến các hoạt động tương tự và theo phần lớn bản đồ nguồn mở, chưa bao giờ hoàn toàn nằm ngoài quyền kiểm soát của Ukraine.

Đòn phản công then chốt của Ukraine

Ngày 8/9, nhà phân tích tình báo nguồn mở (OSINT) người Pháp Clement Molin nhận định lực lượng Ukraine đã giành lại được toàn bộ khu vực nhô ra tại Lyman. Tuy nhiên, dự án lập bản đồ độc lập DeepState của Ukraine, được đánh giá là một trong những nguồn đáng tin cậy về diễn biến trên tiền tuyến, chưa ghi nhận bất kỳ thay đổi nào tại khu vực này.

Nếu quy mô thành công của Ukraine được xác nhận, các cuộc phản công gần Lyman sẽ giáng đòn đáng kể vào nỗ lực của Nga nhằm xuyên phá tuyến phòng thủ của Ukraine tại tỉnh Donetsk.

Thay vì tấn công trực tiếp các thành phố thuộc “vành đai pháo đài Donbas” gồm Sloviansk, Kramatorsk, Druzhkivka và Kostiantynivka, lực lượng Nga đã tìm cách bao vây cụm đô thị này từ hai phía nhằm cắt đứt các tuyến hậu cần ra vào khu vực.

Các cuộc tấn công của Nga gần Lyman tạo thành gọng kìm phía Bắc trong chiến dịch tiến công tại tỉnh Donetsk.

Ở phía Nam, các nỗ lực của Nga nhằm kiểm soát thành phố Dobropillia, nơi được Quân đoàn Azov số 1 thuộc Vệ binh Quốc gia Ukraine phòng thủ, đang gia tăng.

Thông tin về cuộc phản công của Ukraine xuất hiện trong bối cảnh giới lãnh đạo nước này đang điều chỉnh cơ cấu phòng thủ tại tỉnh Donetsk.

Khu vực trách nhiệm hiện do Quân đoàn Azov số 1 phụ trách sẽ được mở rộng về phía Tây để bao phủ khu vực Pokrovsk. Trong khi đó, ông Biletskyi sẽ chỉ huy một lực lượng đặc nhiệm mới, mở rộng về phía Nam tới thành phố Kostiantynivka đang giao tranh.

Cuộc chiến giành khu vực trung tâm của “vành đai pháo đài” được cho là sẽ có ý nghĩa quan trọng khi mùa đông tới. Nga được cho là sẽ tìm cách củng cố vị trí tại các khu vực đô thị nhằm chuẩn bị cho chiến dịch quân sự năm 2027.

Khi màn sương mờ của xung đột phần nào "được vén lên", trong lúc một mùa thu được dự báo tiếp tục khó khăn đang chờ đợi tiền tuyến, vẫn chưa rõ chiến dịch của Quân đoàn số 3 sẽ tiến xa đến đâu.

“Chiến dịch của chúng tôi mang tên Vivaldi. Như chúng ta biết, Vivaldi có bốn mùa và đây mới chỉ là mùa đầu tiên”, ông Biletskyi nói.

Tên lửa Iskander-1000 - mối đe dọa mới trên chiến trường Ukraine

VOV.VN - Nga lần đầu sử dụng tên lửa đạn đạo 9M723-2, được Ukraine gọi là Iskander-1000, trong cuộc tập kích Kiev. Với tầm bắn khoảng 550 km, khả năng cơ động và thời gian bay chỉ vài phút, loại vũ khí này có thể khiến bài toán phát hiện bệ phóng và đánh chặn tên lửa của Ukraine trở nên khó khăn hơn.