Thượng đỉnh EU bất đồng về ưu tiên lớn, trì hoãn quyết định tài chính quan trọng
VOV.VN - Sau 2 ngày thảo luận, Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) tại Brussels, Bỉ hôm 16/10 đã khép lại mà chưa đạt được đột phá đối với hàng loạt vấn đề quan trọng, từ ngân sách dài hạn, hỗ trợ tài chính cho Ukraine đến chính sách di cư và khí hậu.
Những bất đồng này cho thấy khó khăn của EU trong việc dung hòa các ưu tiên quốc gia khi khối đang phải giải quyết đồng thời những thách thức về an ninh, kinh tế và xã hội.
Một trong những vấn đề gây tranh cãi lớn nhất là ngân sách dài hạn gần 2.000 tỷ euro của EU cho giai đoạn từ năm 2028. Nhóm quốc gia chủ trương kiểm soát chi tiêu, trong đó có Đức, tiếp tục bất đồng với những nước muốn tăng ngân sách nhằm duy trì các chương trình phát triển và hỗ trợ thu hẹp chênh lệch giữa các khu vực.
Trước sức ép cân đối tài chính công trong nước, Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho rằng đề xuất ngân sách hiện nay vượt quá khả năng đóng góp của các quốc gia thành viên: “Tôi muốn nhấn mạnh rằng quy mô ngân sách EU cần được cắt giảm hơn nữa so với đề xuất của Ủy ban châu Âu. Trong khi các quốc gia thành viên đều phải nỗ lực củng cố tài chính công, việc ngân sách chung của EU tăng tới 50% trong cùng kỳ là không thể chấp nhận và vượt quá khả năng tài chính của các nước, kể cả thông qua việc tăng mức đóng góp quốc gia”.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cũng cảnh báo việc kéo dài đàm phán có thể khiến tiến trình thông qua ngân sách thêm phức tạp, đặc biệt khi một số nước thành viên chuẩn bị bước vào các kỳ bầu cử quan trọng.
Bất đồng về nguồn lực còn thể hiện trong vấn đề hỗ trợ Ukraine. Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết nước này cần thêm ít nhất 70 tỷ euro trong năm 2027 để duy trì năng lực quốc phòng và khả năng chống chịu. Tuy nhiên, các nhà lãnh đạo EU chưa thống nhất phương án huy động tài chính, trong khi đề xuất sử dụng khoảng 300 tỷ euro tài sản Nga bị phong tỏa tiếp tục vấp phải những quan ngại về pháp lý và tài chính. Ủy ban châu Âu được yêu cầu xây dựng các phương án cụ thể để tiếp tục thảo luận.
Vấn đề di cư và chính sách khí hậu cũng không nhận được sự ủng hộ cần thiết. Đan Mạch, Italy và Ba Lan thúc đẩy cách tiếp cận cứng rắn hơn đối với tình trạng nhập cư bất hợp pháp, trong đó có đề xuất nhấn mạnh những tác động đối với an ninh và sự gắn kết xã hội. Tuy nhiên, phần lớn nội dung gây tranh cãi đã bị loại khỏi kết luận cuối cùng do không đạt đồng thuận.
Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa thừa nhận: “Số người vượt biên trái phép vào Liên minh châu Âu hiện ở mức thấp nhất kể từ năm 2021. Điều này cho thấy hệ thống quản lý di cư và tị nạn của EU đang phát huy hiệu quả. Tuy nhiên, chúng ta vẫn cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống, đặc biệt là các công cụ hỗ trợ ứng phó với những tình huống phát sinh. Các nhà lãnh đạo EU đã thể hiện sự cởi mở đối với nhiều đề xuất được nêu trong bức thư gần đây của Chủ tịch Ủy ban châu Âu về vấn đề di cư, trong đó có việc xây dựng khuôn khổ ứng phó khẩn cấp mới. Dù vậy, di cư vẫn là vấn đề nhạy cảm về chính trị, với nhiều quan điểm khác biệt giữa các quốc gia thành viên”.
Khép lại 2 ngày thảo luận, các nhà lãnh đạo EU vẫn chưa thu hẹp được những khác biệt về ngân sách, chính sách di cư và các ưu tiên chiến lược. Những quyết định quan trọng, đặc biệt về ngân sách dài hạn và hỗ trợ tài chính cho Ukraine, tiếp tục được chuyển sang các cuộc họp trong tháng 11 và tháng 12. Kết quả này cho thấy những chia rẽ trong nội bộ EU không chỉ nằm ở quan điểm chính sách, mà còn ở cách phân bổ nguồn lực và chia sẻ trách nhiệm, khiến khối khó đạt đồng thuận ngay cả với những vấn đề được đánh giá là cấp bách.