Truy vết Hantavirus: Các nhà khoa học bắt 70 con chuột ở "nơi tận cùng thế giới"
VOV.VN - Nhằm xác minh nghi vấn về nguồn gốc ổ dịch Hantavirus chết người trên một tàu du lịch quốc tế, ngày 19/5, các chuyên gia dịch tễ học đã bắt khoảng 70 cá thể chuột đuôi dài tại vùng Tierra del Fuego thuộc Argentina để xét nghiệm khẩn cấp.
Một phái đoàn khoa học đặc biệt bao gồm các nhà sinh học đến từ Buenos Aires và Viện Dịch tễ học Malbrán danh tiếng đã chính thức triển khai chiến dịch đặt bẫy quy mô lớn tại thành phố Ushuaia, thuộc quần đảo Đất Lửa (Tierra del Fuego) ở cực nam Argentina. Tính đến ngày 19/5, cơ quan y tế địa phương xác nhận đợt bẫy đêm đầu tiên đã diễn ra rất thuận lợi, giúp các nhà khoa học thu thập được khoảng 70 mẫu chuột phục vụ cho công tác phân tích.
Mục tiêu hàng đầu trong tầm ngắm của các nhà khoa học là loài chuột hoang dã có tên địa phương là "colilargo" hay còn gọi là chuột đuôi dài (tên khoa học: Oligoryzomys longicaudatus) cùng phân loài của nó tại vùng Magellan. Đây là loài sinh vật hoạt động về đêm và là vật chủ trung gian truyền nhiễm chính của chủng virus "Andes", một biến thể cực kỳ nguy hiểm thuộc họ Hantavirus với đặc tính đáng sợ là có khả năng lây truyền trực tiếp từ người sang người.
Chiến dịch y tế khẩn cấp này được kích hoạt sau khi một ổ dịch Hantavirus bùng phát vào đầu tháng 5/2026 trên tàu du lịch hạng sang MV Hondius, khiến 3 hành khách tử vong và làm dấy lên hồi chuông cảnh báo y tế toàn cầu. Các cuộc điều tra dịch tễ xác định "bệnh nhân số 0" là một du khách người Hà Lan. Người này đã lưu trú tại thành phố du lịch Ushuaia trong vòng 48 giờ trước khi lên tàu vào ngày 1/4.
Mặc dù cuộc truy vết dẫn phái đoàn khoa học tới Ushuaia, chính quyền tỉnh Tierra del Fuego và ngành du lịch địa phương đang phản ứng vô cùng gay gắt trước giả thuyết nơi này là nguồn cơn dịch bệnh. Ông Juan Petrina, người đứng đầu cơ quan dịch tễ học của tỉnh, nhấn mạnh rằng trong suốt 30 năm qua, kể từ khi hệ thống báo cáo bệnh truyền nhiễm bắt buộc được thiết lập, Tierra del Fuego chưa từng ghi nhận bất kỳ một ca nhiễm Hantavirus nào trong tự nhiên. Đại diện ngành du lịch địa phương thậm chí còn gọi giả thuyết ổ dịch xuất phát từ thành phố này là "tin giả đến từ nước ngoài", gây tổn hại nghiêm trọng đến hình ảnh của thị trấn du lịch yên bình vốn được mệnh danh là "nơi tận cùng thế giới".
Chính quyền địa phương cho rằng "bệnh nhân số 0" nhiều khả năng đã nhiễm bệnh từ các tỉnh miền núi Andes nằm cách đó 1.500 km về phía bắc (như Río Negro hay Chubut), nơi virus Andes lưu hành tự nhiên. Trước khi lên tàu du lịch, cặp đôi du khách Hà Lan này đã có hành trình lữ hành kéo dài tới 4 tháng xuyên qua nhiều vùng của Argentina, Chile và Uruguay. Do thời gian ủ bệnh của Hantavirus có thể kéo dài từ 1 đến 6 tuần, khả năng họ nhiễm bệnh từ trước khi đặt chân đến Ushuaia là rất cao. Thực tế, đã hơn 45 ngày trôi qua kể từ khi con tàu khởi hành, tại Ushuaia vẫn không xuất hiện thêm bất kỳ ca nhiễm mới nào trong cộng đồng.
Các mẫu máu và mô của 70 con chuột đuôi dài vừa bắt được đang được chuyển khẩn cấp về các phòng thí nghiệm sinh học được trang bị các tiêu chuẩn an toàn sinh học nghiêm ngặt nhất tại nhiều quốc gia trên thế giới để phân tích cấu trúc gen. Kết quả xét nghiệm dự kiến sẽ được công bố trong vòng 4 tuần tới. Nếu các mẫu thử đều cho kết quả âm tính, nghi vấn đối với thành phố Ushuaia sẽ chính thức được xóa bỏ. Tuy nhiên, điều này cũng đồng nghĩa với việc các nhà khoa học sẽ phải tiếp tục hành trình giải mã câu đố: Bệnh nhân số 0 thực sự đã nhiễm virus Andes từ đâu.
WHO ưu tiên tìm hiểu nguồn gốc và cách thức lây lan của dịch Hantavirus
VOV.VN - Trong cuộc họp báo ngày 15/5, Tổng giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), ông Tedros Adhanom Ghebreyesus, nhấn mạnh ưu tiên hàng đầu hiện nay là phải hiểu rõ cách thức dịch Hantavirus bắt đầu và lan rộng, đồng thời kêu gọi tinh thần hợp tác và đoàn kết để củng cố an ninh y tế toàn cầu.
