Christopher Nolan ví AI là "con ngựa thành Troy", Hollywood đang lo ngại điều gì?

Trong cuộc trò chuyện mới đây với nhà báo Hugo Travers, đạo diễn Christopher Nolan đã dùng một hình ảnh đầy ẩn dụ để nói về AI: "Con ngựa thành Troy mà ai cũng biết quân Hy Lạp đang ở bên trong".

Đó không phải là lời phản đối công nghệ, mà là lời nhắc nhở rằng lợi ích và rủi ro của AI đều đã hiện hữu, không còn là những dự báo xa vời.

Cuộc cách mạng đang diễn ra ngay trước mắt Hollywood

Chỉ trong vài năm, AI đã nhanh chóng len lỏi vào gần như mọi khâu của quá trình làm phim. Các công cụ AI hiện có thể hỗ trợ viết kịch bản, tạo storyboard, thiết kế bối cảnh, dựng hình, phục chế hình ảnh cũ, đồng bộ khẩu hình, nhân bản giọng nói, tạo hiệu ứng hình ảnh và thậm chí dựng trailer chỉ trong vài phút.

Đối với các hãng phim, đây là cơ hội để giảm chi phí, rút ngắn thời gian sản xuất và tối ưu quy trình. Nhưng với nhiều nghệ sĩ, biên kịch, diễn viên và kỹ thuật viên, AI đồng thời đặt ra nỗi lo về việc giá trị lao động sáng tạo của con người sẽ bị thay thế.

Cuộc đình công lịch sử của các biên kịch và diễn viên Hollywood năm 2023 từng cho thấy AI đã trở thành một trong những vấn đề lớn nhất của ngành công nghiệp giải trí. Đến năm 2026, những tranh luận ấy vẫn chưa hề hạ nhiệt.

Christopher Nolan: Hãy hoài nghi AI

Điều khiến Christopher Nolan chú ý không phải tốc độ phát triển của AI mà là phản ứng của công chúng, đặc biệt là giới trẻ. Ông cho biết chưa từng chứng kiến một công nghệ nào được giới đầu tư và doanh nghiệp đón nhận mạnh mẽ như AI nhưng lại bị người dùng nghi ngờ nhiều đến vậy.

Nolan nhắc tới thuật ngữ "AI slop" – cách cộng đồng mạng gọi những hình ảnh, video hay nội dung được AI tạo ra hàng loạt nhưng bị đánh giá là thiếu chiều sâu, thiếu cảm xúc và không có dấu ấn sáng tạo. Theo đạo diễn của “The Odyssey”, sự hoài nghi đó là điều tích cực.

Ông cho rằng công nghệ luôn mang lại những món quà lớn, nhưng điều cần thiết là phải đặt câu hỏi về động cơ của những người phát triển và thương mại hóa nó, thay vì tin tưởng tuyệt đối rằng mọi đổi mới đều sẽ mang đến kết quả tốt đẹp.

Đó cũng là triết lý mà Nolan theo đuổi suốt sự nghiệp: công nghệ phải phục vụ câu chuyện, chứ không được thay thế câu chuyện.

Khi AI bắt đầu "đóng vai" diễn viên

Một trong những ví dụ gây tranh luận nhất thời gian gần đây là bộ phim “As Deep as the Grave”, sử dụng AI tạo sinh để tái hiện hình ảnh của cố diễn viên Val Kilmer sau khi ông qua đời.

Dự án được thực hiện với sự đồng ý của gia đình nam diễn viên và kết hợp giữa tư liệu lưu trữ với công nghệ AI để hoàn thiện vai diễn.

Dù mang ý nghĩa tưởng nhớ, bộ phim vẫn làm dấy lên hàng loạt câu hỏi mới. Liệu một màn trình diễn được AI tái tạo có còn được xem là diễn xuất? Nếu bộ phim giành giải Oscar, người nhận giải sẽ là ai? Đó là những tình huống mà Hollywood chưa từng phải đối mặt trong hơn một thế kỷ tồn tại.

Chính vì vậy, Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Hoa Kỳ đã phải đưa ra hướng dẫn mới: việc sử dụng AI sẽ không tự động làm tăng hay giảm cơ hội được đề cử, nhưng yếu tố con người trong quá trình sáng tạo vẫn là tiêu chí cốt lõi để các thành viên đánh giá.

Hollywood chia thành nhiều luồng quan điểm

Không phải ai cũng nhìn AI bằng ánh mắt dè dặt.

Giám đốc điều hành OpenAI Sam Altman tin rằng AI sẽ giúp Hollywood phát triển mạnh hơn thay vì phá hủy ngành công nghiệp này. Theo ông, khán giả sẽ luôn đánh giá cao những nghệ sĩ đứng sau tác phẩm, bất kể công nghệ được sử dụng nhiều đến đâu. Nhiều nghệ sĩ cũng cho rằng AI có thể trở thành cộng sự hữu ích nếu được sử dụng đúng cách.

Trong khi đó, Christopher Nolan lựa chọn một thái độ thận trọng hơn. Ông không phản đối đổi mới công nghệ. Chính “The Odyssey” là minh chứng rõ nhất khi trở thành bộ phim đầu tiên được quay hoàn toàn bằng thế hệ máy quay IMAX mới, tiếp tục đẩy giới hạn về trải nghiệm điện ảnh.

Điều Nolan phản đối là việc xem AI như lời giải cho mọi vấn đề của sáng tạo.

Điều khán giả tìm kiếm vẫn là cảm xúc

Điện ảnh chưa bao giờ chỉ là hình ảnh đẹp hay kỹ xảo hoành tráng. Khán giả đến rạp để tìm kiếm cảm xúc, ký ức, sự đồng cảm và những câu chuyện phản chiếu chính cuộc sống của mình.

AI có thể học từ hàng triệu bộ phim, mô phỏng phong cách của hàng nghìn đạo diễn và tạo ra vô số nội dung trong thời gian ngắn. Nhưng khả năng tạo ra một trải nghiệm thực sự chạm đến cảm xúc con người vẫn là điều chưa thể đo đếm bằng thuật toán.

Có lẽ vì thế mà giữa làn sóng AI đang tràn vào Hollywood, câu hỏi quan trọng nhất không còn là AI có thể làm được gì, mà là con người sẽ lựa chọn sử dụng AI như thế nào.

Điện ảnh luôn phát triển cùng công nghệ, từ phim câm sang phim có tiếng, từ đen trắng sang màu, từ kỹ xảo thực tế đến CGI. AI có thể sẽ là chương tiếp theo của hành trình ấy.

Nhưng như Christopher Nolan nhấn mạnh, công nghệ chỉ thực sự có giá trị khi nó phục vụ trí tưởng tượng, cảm xúc và khả năng kể chuyện của con người, thay vì trở thành yếu tố thay thế chính những điều đã làm nên sức sống của nghệ thuật điện ảnh suốt hơn một thế kỷ.

IMAX và cuộc chinh phục những giới hạn cuối cùng của điện ảnh

VOV.VN - Điện ảnh luôn phát triển nhờ những người dám thử điều bất khả thi. Từ cuộc cách mạng 3D của "Avatar" đến tham vọng quay toàn bộ "The Odyssey" bằng IMAX, các nhà làm phim hàng đầu thế giới đang liên tục mở rộng giới hạn của công nghệ để tạo nên những trải nghiệm màn ảnh rộng ngày càng chân thực và choáng ngợp.