Lễ hội đền Trần Thương năm 2026: Dấu thiêng muôn đời, sáng ngời di sản

Mạch nguồn “Hào khí Đông A”

Đền Trần Thương, nơi thờ Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn nằm trên dải đất gắn liền với hệ thống kho lương chiến lược của quân đội nhà Trần trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên - Mông năm 1285, từ lâu đã trở thành một biểu tượng cho trí tuệ và sức mạnh bền bỉ của dân tộc. Nơi đây không chỉ lưu giữ không gian kiến trúc thời Hậu Lê trầm mặc cùng vô số hiện vật quý giá, mà còn là tâm điểm của hai kỳ lễ hội mang tầm vóc di sản: Lễ phát lương rằm tháng Giêng cầu quốc thái dân an và Lễ hội tháng Tám tưởng niệm Ngày mất của Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn.

Năm 1989, đền Trần Thương được xếp hạng Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia; năm 2015, đền được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt; năm 2017, Lễ hội đền Trần Thương được đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Tiếp nối mạch nguồn “Hào khí Đông A”, Lễ hội truyền thống đền Trần Thương năm 2026 sẽ có sự hòa quyện giữa nghi lễ cổ truyền, công nghệ trình diễn hiện đại và chất liệu dân gian sống động hứa hẹn đem đến cho hàng vạn du khách thập phương những cảm xúc lắng đọng về cốt cách, hồn cốt văn hóa dân tộc. Không gian đền Trần Thương sẽ bước vào những ngày hội lớn từ ngày 25-30/9 (tức 15-20/8 âm lịch).

Theo BTC, điểm khác biệt làm nên sức hút đặc biệt của lễ hội năm nay chính là cách tiếp cận nghệ thuật mới mẻ, biến toàn bộ di tích thành một sân khấu sống động để kể câu chuyện lịch sử, di sản và các chất liệu văn hóa dân gian được thể hiện bằng ngôn ngữ của cảm xúc và công nghệ.

“Dấu thiêng muôn đời”: Nghệ thuật kết nối quá khứ và hiện đại

Điểm nhấn trung tâm của Lễ hội truyền thống đền Trần Thương năm 2026 là Chương trình nghệ thuật đặc biệt với chủ đề “Dấu thiêng muôn đời - Sáng ngời di sản”, diễn ra lúc 20h00 ngày 26/9/2026 (16/8 âm lịch) tại sân khấu ngoài trời rộng 220m² thuộc Sân tâm linh đền Trần Thương. Chương trình dự kiến thu hút hơn 10.000 đại biểu, nhân dân cùng du khách thập phương theo dõi trực tiếp và qua các nền tảng số.

Được nhào nặn dưới bàn tay của Tổng đạo diễn - Nhà biên kịch Lê Thế Song, chương trình nghệ thuật không dừng lại ở việc tái hiện câu truyện lịch sử mà được nâng tầm thành một thiên kịch múa kết hợp âm nhạc đa tầng. Trí tuệ và hào khí Đông A được tái hiện đầy cảm xúc thông qua chất giọng truyền cảm sâu lắng của NSND Lê Chức, hòa quyện cùng phần âm nhạc do nhạc sĩ Bùi Tân sáng tác và phối khí.

“Chúng tôi sẽ có một ca khúc viết riêng về Đức Thánh Trần, và biên đạo múa cũng xây dựng câu chuyện của Đức Thánh Trần với những cái thủ pháp nghệ thuật để người ta thấy một vị thánh đất Việt vừa linh thiêng, vừa hào hoa, vừa oai phong lẫm liệt và rất tài năng. Để chỉ đạo ba quân như kiểu một vị thần và vị pháp chủ, có thể “vén tay lên” là thay đổi toàn bộ một cục diện cuộc chiến”, Tổng đạo diễn Lê Thế Song tiết lộ.

Dưới sự chỉ đạo của Tổng biên đạo múa - NSƯT Tùng Dương cùng Vũ đoàn Hera Việt Nam, kịch nghệ hình thể kết hợp hiệu ứng Visual Art, màn hình LED và ánh sáng hiện đại sẽ tái hiện trọn vẹn vị thế vùng đất Lục Đầu Khê linh thiêng và câu truyện lịch sử kho lương nhà Trần, huyệt mạch góp phần làm nên chiến thắng trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên - Mông sự cường thịnh của non sông.

Đặc biệt, hình tượng Quốc Công Tiết Chế Trần Hưng Đạo – Đức Thánh Trần trong lòng dân tộc – được khắc họa vô cùng đậm nét và trang trọng. Sự góp mặt của dàn nghệ sĩ tên tuổi như Nghệ nhân dân gian Phạm Hải Hưng, NSND Thanh Ngoan, NSND Thúy Ngần, NSƯT Việt Hoàn, NSƯT Hoàng Tùng cùng đông đảo giáo viên, học sinh địa phương tham gia diễn xuất tạo nên một không gian diễn xướng vừa hoành tráng, uy nghiêm vừa gần gũi với người dân và du khách.

“Không dừng lại ở đó, nét mới lạ của lễ hội năm nay tại không gian nghệ thuật dân ca trên hồ Trần Thương. Lần đầu tiên, sự kết hợp giữa múa tương tác, hệ thống đạo cụ nổi trên mặt nước và màn hình LED được đưa vào trình diễn ngay trên mặt nước linh thiêng. Những con thuyền chở lương, hình ảnh sông núi trùng điệp, nhịp sống chài lưới bên dòng Thiên Đức xưa cùng tích cũ về Bà Chúa Miễu chữa bệnh cứu dân... được hòa quyện tinh tế giữa điệu chèo cổ và âm thanh đại ngàn”, tổng đạo diễn Lê Thế Song cho biết.

Trải nghiệm đa dạng, lan tỏa giá trị di sản

Bên cạnh tâm điểm nghệ thuật, lễ hội năm 2026 còn tạo dựng một chuỗi trải nghiệm phong phú dành cho mọi tầng lớp nhân dân và du khách. Thế hệ trẻ có cơ hội chạm vào quá khứ thông qua chương trình giáo dục trải nghiệm như: Liên hoan Thực hành nghi lễ hầu Thánh lần thứ IX; Chương trình giáo dục trải nghiệm “Hành trình theo dấu Kho lương Trần Thương” cho học sinh; Hội thi “Em yêu lịch sử quê hương đền Trần Thương” lần thứ VII; Các hoạt động trải nghiệm, trò chơi dân gian cho học sinh; Giao lưu các đội trống hội đền Trần Thương lần thứ III; Giải cờ tướng, giải kéo co và Chương trình văn nghệ “Đêm hội Trần Thương năm 2026”; Hội thi nấu cỗ cúng dâng thánh; Lễ thả đèn hoa đăng trên hồ Trần Thương; Chương trình nghệ thuật dân ca trên hồ Trần Thương…

Một điểm đặc biệt của Lễ hội truyền thống đền Trần Thương năm 2026 là Liên hoan Thực hành nghi lễ Hầu Thánh năm 2026, nhân dịp tròn 10 năm “Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt” được UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, theo Nghệ nhân dân gian Phạm Hải Hưng, thủ nhang đền Trần Thương, Liên hoan Thực hành nghi lễ Hầu Thánh năm 2026 được tổ chức tập trung trong ngày 26/9/2026 (16/8 âm lịch) với 11 giá hầu của các nghệ nhân đến từ nhiều địa phương như Hà Nội, Nam Định, Thái Bình, Ninh Bình, Hòa Bình... tập trung, làm rõ những lớp văn hóa tín ngưỡng gắn với Đức Thánh Trần và gia quyến nhà Trần, đồng thời bảo đảm kết thúc trước chương trình khai mạc buổi tối.

“Điểm nhấn của chương trình là hệ thống các giá hầu gắn với Đức Thánh Đại Vương; Tứ Đức Vương Tử của Hưng Đạo Đại Vương; Nhị vị Vương Cô; tướng quân Phạm Ngũ Lão - con rể của Ngài…, việc lựa chọn các giá hầu này giúp công chúng nhận diện rõ hơn hệ thống nhân vật được phụng thờ, từ đó hiểu thêm chiều sâu của không gian tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần và những lớp ký ức văn hóa được cộng đồng lưu giữ qua nhiều thế hệ. Việc giới thiệu các trong khuôn khổ lễ hội vì thế được đặt trong yêu cầu tôn trọng truyền thống, đề cao giá trị văn hóa và giúp công chúng tiếp cận di sản một cách đúng đắn, trang nghiêm”, nghệ nhân Phạm Hải Hưng chia sẻ.

Lễ hội truyền thống đền Trần Thương không chỉ là hoạt động văn hóa, tín ngưỡng thường niên mà còn là dịp để tiếp tục giới thiệu, lan tỏa những giá trị lịch sử, văn hóa gắn với Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn và Di tích quốc gia đặc biệt đền Trần Thương đến với đông đảo nhân dân, du khách trong và ngoài tỉnh.

Lễ hội Côn Sơn, Kiếp Bạc năm 2026 diễn ra từ ngày 26/9 đến 4/10

VOV.VN - Lễ hội Côn Sơn, Kiếp Bạc mùa Thu 2026 diễn ra từ ngày 26/9 - 4/10 tại TP Hải Phòng, trong không gian Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc vừa được UNESCO ghi danh Di sản Văn hóa thế giới.