NSND Tống Toàn Thắng: Công nghệ giúp chúng ta xóa bỏ định kiến

Xiếc là ngôn ngữ sân khấu văn minh

Trong tư duy của Nghệ sĩ Nhân dân Tống Toàn Thắng, Giám đốc Liên đoàn Xiếc Việt Nam, nghệ thuật Xiếc Việt Nam hôm nay không còn dừng lại ở những kỹ thuật vận động thuần túy hay những màn biểu diễn tròn vai. Tại Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng 2026, sự hiện diện của Liên đoàn Xiếc Việt Nam với tác phẩm "Lời của tre Việt" góp phần khẳng định một tư duy nghệ thuật mới: Xiếc là ngôn ngữ sân khấu văn minh, biết tự làm mới mình bằng hơi thở công nghệ và khao khát chinh phục tệp khán giả trẻ.

Anh chia sẻ: “Xiếc Việt Nam rất may mắn khi có cơ hội được tham gia Liên hoan, bởi vì Xiếc Việt Nam đã lớn lên từng ngày và cũng rất văn minh với cả sân khấu truyền thống. Đặc biệt, đối với Thủ đô Hà Nội, Rạp Xiếc Trung ương nằm trên đường Trần Nhân Tông một thời gian rất dài, rất vinh dự, tự hào khi được đóng góp một phần nhỏ bé vào phục vụ du khách của Thủ đô, cũng như du khách đến với Việt Nam qua Thủ đô Hà Nội”.

Trong bức tranh toàn cảnh của sân khấu Việt Nam thời kỳ hội nhập, việc một đơn vị nghệ thuật Xiếc tham gia tranh tài tại một liên hoan sân khấu chuyên nghiệp mang đến thông điệp về sự hội tụ và giao thoa. Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng 2026 đã tạo dựng một không gian mở, cho phép các loại hình nghệ thuật vượt qua rào cản thể loại để cùng nhau tạo nên một bức tranh văn hóa nghệ thuật phong phú, hấp dẫn.

Đúng như chia sẻ của NSND Tống Toàn Thắng, Thủ đô của bất kỳ quốc gia nào cũng là nơi chắt lọc và hội tụ những giá trị văn hóa tinh túy nhất. Du khách khi ghé thăm Hà Nội luôn mong muốn thưởng thức nét đơm hoa kết trái của văn hóa Việt.

Sự giao thoa này buộc nghệ thuật xiếc không thể "đứng lẻ loi một mình". Dù giữ vững bản sắc đặc thù của những cú nhảy, nhịp đu, nhưng để chạm vào trái tim khán giả hôm nay, các nghệ sĩ xiếc đã kết hợp tư duy dàn dựng, cách tiếp cận và ngôn ngữ biểu đạt từ các loại hình sân khấu.

"Lời của tre” kể chuyện tre Việt bằng ngôn ngữ xiếc đương đại

Minh chứng rõ nét nhất cho tư duy "xiếc có kịch bản, xiếc có tâm hồn" tại Liên hoan năm nay chính là vở diễn "Lời của tre". Tác phẩm do chính NSND Tống Toàn Thắng chấp bút kịch bản, lựa chọn hình tượng cây tre - biểu tượng văn hóa Việt Nam mộc mạc mà dẻo dai, kiên cường - làm ngôn ngữ chủ đạo.

Toàn bộ đạo cụ trên sân khấu đều được chế tác từ tre. Qua 3 chương nghệ thuật, vở diễn nhân cách hóa cuộc đời cây tre tương ứng với hành trình nhân sinh của con người: từ lúc măng non nhú khỏi mặt đất, trưởng thành, đón nhận tình yêu lứa đôi, cho đến khi đứng vững trước giông bão cuộc đời. Nghệ thuật Xiếc không còn là những động tác rời rạc mà được xâu chuỗi thành một câu chuyện ngập tràn cảm xúc và thanh âm sống động.

Tác phẩm thể hiện bước chuyển chiến lược của Liên đoàn Xiếc Việt Nam trong việc mở rộng tệp khán giả, lấy trọng tâm là giới trẻ. Xiếc không còn đóng khung trong vai trò món quà cho trẻ em dịp lễ tết, mà đã trở thành một sản phẩm sân khấu mang tính thẩm mỹ cao, đủ sức hấp dẫn thế hệ khán giả trẻ, những người vốn đòi hỏi sự kết hợp giữa kỹ thuật đỉnh cao, tư duy nghệ thuật và hiện đại và tính giải trí cao.

Công nghệ giúp xóa bỏ định kiến

Trong bối cảnh bùng nổ của ngành công nghiệp giải trí đa nền tảng, nghệ thuật truyền thống đối mặt với sức ép cạnh tranh gay gắt. Nếu chậm lại, sẽ lập tức bị tụt hậu. NSND Tống Toàn Thắng tâm sự: “Chúng tôi rất nỗ lực, tự lực tự cường, tìm con đường chạm tới nhiều đối tượng khán giả bằng sự nghiên cứu, thử nghiệm. Gần đây, chúng tôi đã mạnh dạn đúc kết những kinh nghiệm từ những gì thế hệ đi trước đã làm. Chúng tôi cũng phải nghiên cứu những giá trị văn hóa trong giai đoạn hiện nay. Ngay lúc này, chúng ta phải thích nghi với môi trường mới, phải thích ứng ngay. Nếu chậm lại thì chúng ta đã bị... đi chậm hơn những tiến bộ nghệ thuật khác”.

Tinh thần "tự lực tự cường" đã thúc đẩy Liên đoàn Xiếc Việt Nam chủ động chuyển mình, nhanh chóng nắm bắt cơ hội từ Nghị quyết 80 về phát triển văn hóa Việt Nam, Nghị quyết 57 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Nhờ đó, công nghệ không làm giảm đi chất xiếc, mà trở thành đôi cánh mở rộng không gian tưởng tượng cho khán giả.

"Công nghệ sẽ tạo ra cho chúng ta sức sáng tạo rất lớn, đặc biệt công nghệ sẽ giúp chúng ta phá bỏ định kiến. Có những định kiến chúng ta nghĩ rằng chúng ta bị gò bó, nhưng công nghệ sẽ tạo ra cho chúng ta rất nhiều sân chơi lớn để chúng ta thể hiện nhưng vẫn giữ được bản chất của nó", NSND Tống Toàn Thắng khẳng định. 

Thành công từ vở diễn "Sơn thần - Thủy quái" trước đó là minh chứng rõ ràng. Vượt qua những nghi ngại ban đầu rằng công nghệ có thể khiến xiếc sa vào tính "minh họa", việc kiên trì đặt tính sân khấu làm nền tảng đã giúp tác phẩm chinh phục đa dạng tầng lớp khán giả: từ trẻ em, thanh niên đến du khách quốc tế.

Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng 2026 có sự tham gia của 15 đoàn nghệ thuật chuyên nghiệp trên toàn quốc. Liên hoan năm nay không chỉ là một hội diễn, mà còn là bước ngoặt khẳng định vị thế của các đoàn tham dự, trong đó có Liên đoàn Xiếc Việt Nam. Bằng sự can đảm bước ra khỏi "vùng an toàn", chủ động ứng dụng công nghệ số và liên tục làm mới ngôn ngữ biểu diễn, xiếc Việt Nam đang chứng minh sức sống bền bỉ và khả năng hội nhập. Tinh thần bứt phá ấy không chỉ giữ trọn bản sắc của xiếc truyền thống, mà còn đóng góp một sắc màu độc đáo trong dòng chảy văn hóa của Hà Nội.

Vở xiếc “Lời của tre” chinh phục khán giả Liên hoan Sân khấu Hà Nội

VOV.VN - Vở xiếc “Lời của tre” của Liên đoàn Xiếc Việt Nam tham dự Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng 2026 chinh phục khán giả bằng sự kết hợp giữa kỹ thuật xiếc đỉnh cao, vũ đạo đương đại và âm nhạc truyền thống. Tác phẩm tôn vinh hình ảnh cây tre - biểu tượng văn hóa Việt và sức mạnh đại đoàn kết dân tộc.