Vở xiếc “Lời của tre” chinh phục khán giả Liên hoan Sân khấu Hà Nội

Vở xiếc “Lời của tre” là vở diễn tổng hợp của Liên đoàn Xiếc Việt Nam tham dự Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng năm 2026. Tác phẩm được được công diễn ngày 17/10 tại Trung tâm biểu diễn nghệ thuật - Rạp Xiếc Trung ương, Hà Nội.

Mở đầu bằng lũy tre xanh, đồng lúa chín, văng vẳng tiếng ru ầu ơ và những điệu múa, động tác xiếc điêu luyện, “Lời của tre” đưa người xem về với mạch nguồn văn hóa dân gian truyền thống Việt Nam trong không gian đậm chất thơ của làng quê Bắc Bộ. “Lời của tre” được tác giả, Nghệ sĩ Nhân dân Tống Toàn Thắng đạo diễn và dàn dựng tiếp nối thành công rực rỡ từ “Làng tôi” hay “Sông trăng”. Tác phẩm lấy cảm hứng từ cây tre, biểu tượng của sự dẻo dai, kiên cường của con người Việt Nam.

“Lời của tre” chinh phục khán giả trẻ bằng ngôn ngữ xiếc đương đại

Vở xiếc “Lời của tre” trong ngày công diễn đã thu hút đông đảo khán giả, đặc biệt là khán giả trẻ. Mai Lan, sinh viên năm thứ 2 trường Đại học FPT cho biết, em và các bạn đã đi từ Hòa Lạc xuống Hà Nội từ rất sớm đến Rạp xiếc Trung ương để chờ xem. Sau khi vở diễn kết thúc, Mai Lan xúc động tâm sự: “Em rất xúc động và không ngờ vở xiếc “Lời của tre” lại hay thế. Em thật sự bị cuốn hút bởi âm nhạc và diễn xuất của các diễn viên. Vở diễn không phải xiếc truyền thống như hồi trước chúng em xem mà rất hiện đại, có nội dung, có cốt truyện. Qua đây, em thấy tự hào hơn về văn hóa Việt Nam, thêm yêu đất nước Việt Nam.

Dưới bàn tay tài hoa của Nghệ sĩ Nhân dân Tống Toàn Thắng, “Lời của tre” chạm tới lòng người nhờ chiều sâu văn hóa truyền thống được kết hợp tinh tế với ngôn ngữ xiếc đương đại. Qua phần trình diễn đặc sắc của Nghệ sĩ Ưu tú Thanh Tuấn, Nghệ sĩ Ưu tú Bùi Hương các nghệ sĩ Liên đoàn Xiếc Việt Nam, tác phẩm đã thổi hồn vào thân tre, biến tre thành người bạn tri kỷ biết vui, biết buồn, biết sẻ chia.

Khi kiên cường, lúc bất khuất, sừng sững, dẻo dai mạnh mẽ trước sóng gió; khi uyển chuyển, mềm mại, lãng mạn, say đắm trong tình yêu đôi lứa; và rồi cũng chính dáng tre ấy, có lúc lại xôn xao, tinh nghịch, bật lên những thanh âm hóm hỉnh, tưng bừng đầy sức sống trẻ. Không còn là khúc gỗ hay đạo cụ vô giác, cây tre qua ngôn ngữ xiếc đã thực sự trở thành một sinh thể có tâm hồn.  Từ nếp sinh hoạt đời thường, kỷ niệm tuổi thơ đến thơ ca nhạc họa, hình tượng tre trong vở xiếc của Liên đoàn Xiếc Việt Nam thăng hoa qua những khoảnh khắc xiếc đỉnh cao.

Nghệ sĩ Tống Toàn Thắng chia sẻ với phóng viên Báo điện tử VOV: “Chúng tôi sử dụng những đạo cụ bằng tre. Tôi đã viết kịch bản và kể một cuộc đời của cây tre. Chúng tôi nhân cách hóa cây tre để sống cuộc sống con người: Từ lúc sinh ra, đến lúc trưởng thành, lúc trở thành thanh niên, rồi có tình yêu, rồi cũng phải vượt qua giông bão. Cây tre tạo ra cho chúng ta những thanh âm trong cuộc sống qua 3 chương. Chúng tôi muốn khán giả cảm nhận được câu chuyện về cây Tre, một biểu tượng của Việt Nam thông qua ngôn ngữ nghệ thuật Xiếc, trong đó vẫn có tính giải trí, có tính sân khấu. Tôi nghĩ rằng vở diễn sẽ thu hút được cả đối tượng khán giả là thanh niên”.

Bố cục của "Lời của tre" được thiết kế chặt chẽ và mạch lạc qua 3 phần nội dung gắn liền với chiều sâu tâm thức người Việt.

Phần I: “Lũy tre làng” tái hiện hiện không gian yên bình, mộc mạc của làng quê Việt Nam. Nơi ấy, tre che chở cho xóm làng, gắn bó khăng khít với nhịp sống, từ nếp sinh hoạt đời thường cho đến các trò diễn dân gian.

 Phần II: “Tình tre” khai thác chiều sâu cảm xúc lãng mạn và tinh tế. Tre trở thành nhân chứng cho tình yêu đôi lứa, gợi mở sự hòa quện giữa thiên nhiên và tâm hồn con người qua những điệu múa và kỹ thuật xiếc mềm mại, trữ tình.

 Phần III: “Thanh âm hào khí” đẩy mạch cảm xúc của chương trình lên cao trào, thăng hoa, tôn vinh tinh thần bất khuất, sự kế thừa và phát triển theo tinh thần "Tre già măng mọc". Nhịp điệu dồn dập, hào hùng khẳng định sức mạnh đại đoàn kết dân tộc.

Tư duy sáng tạo khẳng định giá trị di sản văn hóa

Với sự tham gia của 35 nghệ sĩ, diễn viên và nhạc công, chương trình thể hiện được trọn vẹn những kỹ thuật xiếc đỉnh cao như leo cột tre, thăng bằng, đu xoay, nhào lộn, đu dây da đôi, đạp chân, tạo hình, đế trụ, cùng các màn trò khéo và điểm xuyết nét hài hước hóm hỉnh.

Những đạo cụ bằng tre, từ cái thúng, cái nia, ống tre, thang tre, cho đến những thân tre thẳng đứng… đều trở thành điểm tựa cho người nghệ sĩ cất cánh trên không trung hay tạo nên những hình khối nghệ thuật đa dạng, biến hóa.

Có thể nói, thành công của tác phẩm đến từ sự kết hợp hài hòa trong tư duy sáng tạo đồng điệu giữa các nghệ sĩ tên tuổi dưới sự chỉ đạo của đạo diễn, Nghệ sĩ Nhân dân Tống Toàn Thắng. Biên đạo múa Đỗ Thúy Hiền chắt lọc ngôn ngữ múa dân gian đương đại, biến hình thể nghệ sĩ cùng những thân tre thành những đường nét di chuyển đồng diễn tinh tế. Họa sĩ, Nghệ sĩ Nhân dân Nguyễn Đạt Tăng giải bài toán không gian bằng thiết kế sân khấu linh hoạt, sẵn sàng cho những chuyến lưu diễn du lịch quốc tế. Điểm xuyết trọn vẹn cho từng phân cảnh là nghệ thuật ánh sáng đặc tả hiện đại, tôn vinh trọn vẹn chất mộc của tre và tạo dựng một không gian biểu diễn giàu chiều sâu.

Âm nhạc trong “Lời của tre” dẫn dắt trọn vẹn mạch cảm xúc của người xem trong suốt vở diễn. Nhạc sĩ Nguyễn Tiến Thành và nhạc sĩ Đỗ Huy Hùng đã thổi sức sống mới vào các giai điệu mang đậm hơi thở dân gian truyền thống. Điểm nhấn làm nên chiều sâu của tác phẩm chính là âm nhạc từ sự hiện diện độc đáo của dàn nhạc cụ thuần tre như cây đàn bầu, sáo trúc, đàn T'rưng và những phách tre mộc mạc.

“Lời của tre” không dừng lại ở vở diễn một chiều trên sân khấu mà thực sự lấy khán giả làm trung tâm, đưa khán giả vào mạch diễn. Giai điệu chủ đề của vở diễn bùng nổ trong tiết tấu sôi nổi, lôi cuốn khán giả tương tác trực tiếp với dàn nghệ sĩ, xóa nhòa ranh giới giữa sân khấu và người xem.

Bằng sự kết hợp thăng hoa giữa kỹ thuật xiếc đỉnh cao, vũ đạo đương đại và âm nhạc độc đáo từ tre, "Lời của tre" đã khẳng định bước đi đúng đắn của Liên đoàn Xiếc Việt Nam trong việc đưa di sản dân tộc vào không gian nghệ thuật chất lượng cao. Tác phẩm để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng khán giả về tinh thần "Tre già măng mọc", kiên định và hướng về cội nguồn. Với tư duy sáng tạo đầy tâm huyết của Liên đoàn Xiếc Việt Nam, hình tượng cây tre được nhân cách hóa thành công trong hơi thở đương đại, trở thành một đại sứ văn hóa, truyền tải trọn vẹn thông điệp về sự dẻo dai, kiên cường và tinh thần đoàn kết, vươn lên của con người Việt Nam.

Khai mạc Liên hoan Sân khấu Hà Nội: Đêm hội tụ tinh hoa nghệ thuật

VOV.VN - Tối 14/10, Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng năm 2026 đã chính thức khai mạc tại Rạp Công nhân, Hà Nội với chủ đề “Hội tụ các giá trị sân khấu, lan tỏa sức sáng tạo nghệ thuật của Thủ đô”.