Hơn 200 phim ngắn đi tìm chân dung “hiền tài” hôm nay

Cuộc thi phim ngắn “Hiền tài hôm nay” được tổ chức hướng tới kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám (1076-2026), tạo sân chơi sáng tác xoay quanh chủ đề “Hiền tài hôm nay”, khuyến khích các tác giả tiếp cận những câu chuyện về lịch sử, giáo dục, văn hóa và đời sống đương đại bằng ngôn ngữ điện ảnh.

Sau hơn ba tháng phát động, cuộc thi nhận được hơn 200 tác phẩm. Qua vòng Sơ khảo, 23 tác phẩm được lựa chọn vào Chung khảo, gồm 17 phim tài liệu, 4 phim truyện và 2 phim hoạt hình. Người tham gia trải rộng từ sinh viên, thanh niên yêu thích điện ảnh đến nghệ sĩ, người làm phim chuyên nghiệp, thuộc nhiều thế hệ khác nhau.
Các phim dự thi khai thác nhiều nhóm đề tài như giáo dục, hình ảnh người thầy, học trò; chân dung trí thức, nhân vật lịch sử, khoa học, sáng tạo; văn hóa, di sản, nghệ thuật truyền thống; nghề nghiệp, người trẻ, trách nhiệm cá nhân và những vấn đề của đời sống đương đại.

Ở mảng giáo dục và tri thức, những tác phẩm như Khát vọng vươn xa, Chạm vào tri thức, Người thầy trước những vi rút tử thần, Muôn đời đạo học, Học... khai thác các câu chuyện về người trực tiếp giảng dạy, hoạt động nghiên cứu, cơ hội học tập hay sự tiếp nối tri thức giữa các thế hệ.

Trong khi đó, Chuyện một nữ trí thức Hà Nội, Tô Hiến Thành - Gương sáng trong lòng dân tộc hướng tới các nhân vật trí thức, lịch sử. Các phim Hạ Hồi Show: Khi Gen Z hồi sinh nghệ thuật truyền thống, Tia sáng sân khấu, Bóng đào giữa mùa lam... lại tiếp cận văn hóa, di sản và nghệ thuật truyền thống từ những không gian, góc nhìn khác nhau.
Một số tác phẩm đặt nhân vật trẻ trước những câu hỏi về nghề nghiệp, trách nhiệm, lựa chọn cá nhân và mối quan hệ với cộng đồng. Hai phim hoạt hình Poocbaga và Sắc màu của núi sử dụng tạo hình, màu sắc và không gian hình ảnh để mở rộng cách thể hiện chủ đề.

Theo Ban tổ chức, Hội đồng Chung khảo gồm 7 thành viên, do đạo diễn, NSND Nguyễn Khải Hưng làm Chủ tịch. Các tác phẩm được đánh giá trên các nhóm tiêu chí về nội dung, sáng tạo nghệ thuật, ngôn ngữ điện ảnh và khả năng lan tỏa.

Đánh giá về các tác phẩm, NSND Nguyễn Khải Hưng cho rằng các phim đều thể hiện sự trân trọng truyền thống, tinh thần tôn sư trọng đạo và mối quan hệ thầy - trò, đồng thời có những cách thể hiện mới mẻ bằng ngôn ngữ điện ảnh.

Ông nhấn mạnh mỗi tác phẩm cần vừa bám sát tiêu chí cuộc thi, vừa có sự sáng tạo riêng: “Mỗi một phim đều có sự sáng tạo khác nhau, nên tạo nên một màu sắc rất tươi đẹp cho cả chùm phim ngắn ‘Hiền tài hôm nay’”.

Đạo diễn Phan Đăng Di, thành viên Hội đồng Chung khảo, nhìn nhận điểm đáng chú ý là nhiều tác phẩm đã tìm được nhân vật đủ sức tạo cảm hứng dù chủ đề có thể dễ rơi vào cách thể hiện mô phạm.

“Điều ngạc nhiên là với một chủ đề nghe ra hơi mô phạm và tuyên truyền như vậy nhưng các phim gửi tới cuộc thi (nhiều trong số đó là phim phóng sự, tài liệu của các nhà làm phim không chuyên) đã vượt được cái bẫy nhàm, sáo nhờ chọn được nhân vật hay”, đạo diễn Phan Đăng Di nhận định.

Theo ông, những nhân vật ấy có thể là nhà giáo dục, nhà khoa học nổi tiếng hoặc những người bình thường đang nỗ lực phổ biến tri thức đến cộng đồng. Dù một số phim còn hạn chế về kỹ thuật, các tác phẩm vẫn chuyển tải được tinh thần cống hiến, hy sinh và dấn thân.

Trong phát biểu tổng kết, TS Ngô Phương Lan, Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam, đặt ra câu hỏi: “Hiền tài hôm nay là ai?”. Theo bà, hiền tài hôm nay có thể là nhà khoa học, người thầy, nghệ sĩ, người gìn giữ di sản hoặc một người trẻ đang học tập, lao động, sáng tạo và lựa chọn sống có trách nhiệm.

“Tài năng rất quan trọng. Nhưng tài năng chỉ thực sự có ý nghĩa khi được soi sáng bởi nhân cách, được nuôi dưỡng bằng khát vọng và được đặt vào những việc có ích cho cộng đồng”, bà Ngô Phương Lan chia sẻ.

Bên cạnh những mặt tích cực, bà cũng cho rằng một số tác phẩm có đề tài tốt nhưng chưa tìm được cách kể thực sự điện ảnh, còn phụ thuộc vào lời bình, phỏng vấn hoặc cách thể hiện mang tính minh họa. Theo bà, từ một ý tưởng hay đến một bộ phim hay vẫn cần lao động nghề nghiệp nghiêm túc, khả năng quan sát và ngôn ngữ riêng.

Kết quả, giải Nhất thuộc về Khát vọng vươn xa của đạo diễn Hoàng Hà Lê. Hai giải Nhì được trao cho Chuyện một nữ trí thức Hà Nội của đạo diễn Đỗ Thị Huyền Trang và Poocbaga của đạo diễn Trần Xuân Du. Ba giải Ba thuộc về Sắc màu của núi, Chạm vào tri thức và Buổi lễ trưởng thành của Adei. Ngoài ra, Ban tổ chức trao giải Ý tưởng sáng tạo, 5 giải Khuyến khích và giải Phim được yêu thích nhất.

Việt Nam có đại diện trong Ban giám khảo LHP Busan 2026 cùng Trương Nghệ Mưu

VOV.VN - Nhà sản xuất Trần Thị Bích Ngọc là một trong 7 thành viên Ban giám khảo Hạng mục tranh giải chính thức tại Liên hoan phim quốc tế Busan 2026, cùng đạo diễn Trương Nghệ Mưu và nhiều nhà làm phim, diễn viên châu Á.