Một tuần lễ để người khuyết tật cùng sáng tạo nghệ thuật
VOV.VN - Lần đầu tiên tại Việt Nam, “Đồng cam cộng hưởng” - một tuần lễ dành riêng cho sân khấu và nghệ thuật trình diễn bao hàm được tổ chức, với sự tham gia trực tiếp của các nghệ sĩ có và không có khuyết tật trong vai trò sáng tạo, thực hành và trình diễn nghệ thuật.
Tuần lễ “Đồng cam cộng hưởng” diễn ra từ ngày 20 đến 25/10 tại Hà Nội, quy tụ nghệ sĩ Việt Nam và quốc tế. Thay vì đặt người khuyết tật ở vị trí người được hỗ trợ hay chỉ là khán giả, chương trình hướng đến việc để họ trực tiếp tham gia quá trình sáng tạo và kiến tạo tác phẩm.
Đạo diễn Nguyễn Hoàng Điệp, người đảm nhận vai trò chỉ đạo sản xuất chương trình, cho biết đây cũng là lần đầu tiên chị bước từ thế giới điện ảnh sang một mô hình nghệ thuật bao hàm có quy mô như vậy.
“‘Đồng cam cộng hưởng’ là nơi chúng tôi chào đón những sáng kiến, dự án có sự hợp tác chặt chẽ với cộng đồng người khuyết tật; nơi họ tham gia nghệ thuật không chỉ với vai trò khán giả, người thụ hưởng, mà còn là người sáng tạo, người thực hành và người kiến tạo nghệ thuật”, Nguyễn Hoàng Điệp chia sẻ.
Theo nữ đạo diễn, tại những thành phố lớn như Hà Nội, số lượng sự kiện văn hóa, nghệ thuật diễn ra rất nhiều, song sự hiện diện của cộng đồng người khuyết tật, ngay cả với tư cách khán giả, vẫn chưa phổ biến.
“Chúng ta chưa dành chỗ, chưa mở một cánh cửa, hoặc đôi khi trong suy nghĩ vẫn có câu hỏi rằng nghệ thuật có dành cho họ hay không, nghệ thuật có chỗ cho họ hay không. Và nếu muốn thụ hưởng nghệ thuật thì người khuyết tật cần những gì?”, chị đặt vấn đề.
Từ câu hỏi đó, “Đồng cam cộng hưởng” được xây dựng như một không gian để nghệ sĩ có và không có khuyết tật cùng làm việc, thay vì một bên đứng ở vị trí hỗ trợ cho bên còn lại.
Nguyễn Hoàng Điệp cho rằng quá trình làm chương trình cũng khiến chính chị phải thay đổi cách nhìn về thực hành sáng tạo. “Tôi tự hỏi mình đang thực sự mở một cánh cửa để chính mình bước vào một thế giới nghệ thuật rộng lớn hơn, hay chỉ đang mở cửa để người khác bước vào thế giới của mình”, chị nói.
Tuần lễ giới thiệu 8 tác phẩm biểu diễn cùng 2 workshop, 3 buổi tọa đàm và một chương trình chiếu phim tài liệu. Các loại hình trải dài từ kịch, múa đương đại, kịch không lời đến opera, hợp xướng và trình diễn có sự tham gia của khán giả.
Trong đó, “Lắng nghe điểm chạm” được phát triển từ quá trình đồng sáng tạo giữa cộng đồng điếc/khiếm thính và nghệ sĩ người nghe; “Kỳ quan” có sự tham gia của nghệ sĩ có và không có khuyết tật; “Những người mù” được phát triển dựa trên tiếng nói của các diễn viên khiếm thị và không khiếm thị.
Chương trình còn có “Giấc mộng đêm hè” do đạo diễn Beverly Blankenship dàn dựng cùng Trường Đại học Sân khấu – Điện ảnh Hà Nội; đêm diễn của Hợp ca hy vọng; “Bên tâm” – tác phẩm tốt nghiệp của lớp diễn xuất dành cho người khiếm thị lên sân; cùng các chương trình của nghệ sĩ Hàn Quốc và Italy.
Bên cạnh biểu diễn, các buổi tọa đàm tập trung vào những vấn đề như thực hành nghệ thuật bao hàm, trải nghiệm sáng tạo của nghệ sĩ điếc và cách xây dựng một không gian sân khấu có khả năng tiếp cận rộng hơn.
Theo Nguyễn Hoàng Điệp, Việt Nam mới bắt đầu nhắc nhiều hơn đến khái niệm nghệ thuật bao hàm trong thời gian gần đây. Chị cho rằng hành trình này cần đi từng bước, từ việc phá bỏ tư duy “làm từ thiện” cho những cộng đồng bị xem là yếu thế, tiến tới cùng làm việc và nhìn nhận thế mạnh của nhau.
“Đích đến của nghệ thuật bao hàm là không có cộng đồng nào bị bỏ quên, không có cộng đồng nào nằm ngoài ngưỡng cửa của nghệ thuật và không có cộng đồng nào yếu thế hơn cộng đồng nào”, nữ đạo diễn nói.
Vở xiếc “Lời của tre” chinh phục khán giả Liên hoan Sân khấu Hà Nội
VOV.VN - Vở xiếc “Lời của tre” của Liên đoàn Xiếc Việt Nam tham dự Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng 2026 chinh phục khán giả bằng sự kết hợp giữa kỹ thuật xiếc đỉnh cao, vũ đạo đương đại và âm nhạc truyền thống. Tác phẩm tôn vinh hình ảnh cây tre - biểu tượng văn hóa Việt và sức mạnh đại đoàn kết dân tộc.
