Chuyển đổi mô hình du lịch: Làm gì để du khách “mở hầu bao”?

Số liệu từ Cục Du lịch quốc gia Việt Nam cho thấy, dù lượng khách quốc tế 7 tháng đầu năm 2026 đạt hơn 13,9 triệu lượt, tăng 13,8% so với cùng kỳ năm trước, mức chi tiêu bình quân của khách quốc tế vẫn chỉ dao động quanh ngưỡng 1.200 - 1.400 USD/lượt. Đây là câu chuyện đáng suy ngẫm nếu so sánh với các quốc gia có sản phẩm tương đồng trong khu vực như Thái Lan hay Singapore. Thực trạng này chỉ ra rằng, việc tiếp tục chạy đua theo số lượng khách thuần túy mà thiếu các giải pháp gia tăng giá trị dịch vụ sẽ khiến điểm đến rơi vào bẫy giá rẻ và đối mặt với nguy cơ quá tải hạ tầng cục bộ.

Định vị du lịch Việt Nam là điểm đến chất lượng cao

Ông Nguyễn Thanh Hạnh - Tổng Giám đốc Intrepid Việt Nam phân tích, hiện nay Việt Nam vẫn thường được biết đến là điểm đến với chi phí rẻ, chưa tận dụng hết tiềm năng để xây dựng sản phẩm du lịch cao cấp và độc đáo, trong khi một số nước trong khu vực đã thành công với những sản phẩm du lịch sáng tạo và đặc trưng.

“Việt Nam với những lợi thế cạnh tranh rõ rệt với các nước trong khu vực, đó là bờ biển trải dài từ Bắc xuống Nam, với các điểm đến nổi bật như vịnh Hạ Long, Nha Trang, đảo Phú Quốc… thuận lợi phát triển các sản phẩm nghỉ dưỡng cao cấp, du lịch biển đảo và trải nghiệm trên mặt nước. Hệ sinh thái rừng núi và cảnh quan tự nhiên đa dạng theo vùng miền với diện tích rừng rộng lớn, các vườn quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên, hệ thống hang động và cao nguyên đá, địa hình núi cao hùng vĩ. Ngoài ra nền văn hóa đa dạng của 54 dân tộc với sự phong phú cả về di sản, lễ hội và ẩm thực là những yếu tố mà các nước như Thái Lan hay Campuchia chưa có ở cùng quy mô.

Do đó, Việt Nam nên được định vị là điểm đến đa trải nghiệm, phù hợp với hành trình dài ngày. Chúng ta có thể phát triển sản phẩm du lịch đa dạng và chất lượng cao, như tour dài ngày, chăm sóc sức khỏe, phiêu lưu, và trải nghiệm văn hóa – ẩm thực, đồng thời định vị điểm đến qua trải nghiệm độc đáo, giá trị cao thay vì cạnh tranh về giá, để thu hút khách quốc tế chi tiêu nhiều hơn và lưu trú lâu hơn”, ông Nguyễn Thanh Hạnh cho biết.

Ông Martin Koerner - Giám đốc Thương mại Tập đoàn The Anam cho rằng cơ hội của du lịch Việt Nam vẫn rất lớn, nhưng mức độ cạnh tranh trong khu vực cũng rất khốc liệt. Do đó, ngành du lịch phải cạnh tranh bằng nhiều yếu tố hơn là giá cả. Việt Nam sẽ tiến xa hơn theo hướng du lịch chất lượng cao, nơi du khách lưu trú lâu hơn, chi tiêu nhiều hơn và quay trở lại vì trải nghiệm mang tính khác biệt.

“Để khuyến khích du khách quốc tế không chỉ đến Việt Nam mà còn lưu trú lâu hơn, chi tiêu nhiều hơn và quay trở lại, trọng tâm cần đặt vào chất lượng trải nghiệm. Với các cơ sở lưu trú, cần tạo ra những kỳ nghỉ kết hợp hài hòa giữa biển, ẩm thực, chăm sóc sức khỏe, văn hóa và khám phá địa phương. Du khách cần cảm thấy rằng họ không chỉ đơn thuần đặt một phòng nghỉ, mà đang trải nghiệm một điểm đến thông qua lăng kính của một khu nghỉ dưỡng có bản sắc, sự ấm áp và kết nối địa phương mạnh mẽ. Tỷ lệ khách quay lại sẽ tăng khi du khách cảm thấy được chăm sóc một cách cá nhân hóa và mỗi kỳ nghỉ đều mang lại cho họ lý do để trở lại”, ông Martin Koerner phân tích.

Điều gì khuyến khích du khách chi tiêu nhiều hơn?

Từ góc độ doanh nghiệp lữ hành, ông Nguyễn Sơn Thủy - Giám đốc Công ty Visit Indochina cho rằng muốn khách chi tiêu nhiều hơn thì điểm đến phải có thêm dịch vụ xứng đáng để họ chi trả, như show diễn nghệ thuật đặc sắc, phố đêm chất lượng, khu mua sắm sản phẩm địa phương, nhà hàng đạt chuẩn, trải nghiệm văn hóa có hướng dẫn chuyên nghiệp, dịch vụ chăm sóc sức khỏe, spa, du thuyền, golf, sự kiện và các hoạt động giải trí sau 18 giờ. Nhiều địa phương của Việt Nam có tài nguyên rất tốt, nhưng sản phẩm tiêu dùng du lịch vào buổi tối và sản phẩm cao cấp vẫn còn dư địa rất lớn để phát triển.

Để khách quốc tế không chỉ đến nhiều hơn mà còn ở lại lâu hơn, chi tiêu nhiều hơn và có tỷ lệ quay trở lại cao hơn, Việt Nam cần chuyển từ tư duy “bán điểm tham quan” sang tư duy thiết kế hành trình trải nghiệm trọn vẹn.

“Trước hết, cần phát triển thêm các sản phẩm có chiều sâu, có khả năng giữ chân du khách lâu hơn. Khách quốc tế hiện nay không chỉ muốn đi thật nhiều điểm, chụp thật nhiều ảnh, mà họ muốn được tham gia, được hiểu và được sống trong không gian văn hóa bản địa. Vì vậy, bên cạnh các sản phẩm biển, di sản, nghỉ dưỡng, chúng ta cần đầu tư mạnh hơn vào các dòng sản phẩm như MICE, golf, wellness, ẩm thực, du lịch sáng tạo, du lịch đêm, trải nghiệm làng nghề, du lịch xanh và các chương trình chuyên đề theo từng thị trường”, ông Nguyễn Sơn Thủy cho biết.

Ngoài ra, cần cải thiện mạnh hơn tính thuận tiện trong toàn bộ hành trình của du khách. Từ kết nối hàng không, thủ tục nhập cảnh, thanh toán quốc tế, biển chỉ dẫn đa ngôn ngữ, vệ sinh công cộng, giao thông, an toàn điểm đến đến chất lượng hướng dẫn viên và khả năng xử lý sự cố đều ảnh hưởng trực tiếp đến mức độ hài lòng của khách. Khách quốc tế có thể quay lại hay không phụ thuộc rất nhiều vào những chi tiết nhỏ trong suốt hành trình.

“Riêng với doanh nghiệp inbound, chúng tôi cần làm tốt hơn việc thiết kế sản phẩm theo từng thị trường. Du khách Philippines, Thái Lan, Malaysia, Indonesia, Ấn Độ hay châu Âu có hành vi tiêu dùng, khẩu vị ẩm thực, kỳ vọng dịch vụ và ngân sách khác nhau. Nếu sản phẩm được cá nhân hóa tốt hơn, khách sẽ cảm thấy Việt Nam phù hợp với họ hơn, từ đó ở lại lâu hơn và dễ quay lại hơn”, ông Nguyễn Sơn Thủy chia sẻ.

Tóm lại mục tiêu quan trọng của du lịch Việt Nam trong giai đoạn tới không chỉ là tăng số lượt khách, mà là tăng giá trị trên mỗi lượt khách. Khi du khách ở lại lâu hơn, chi tiêu nhiều hơn, hài lòng hơn và quay trở lại nhiều hơn, lợi ích của du lịch sẽ lan tỏa sâu hơn đến doanh nghiệp, người lao động, cộng đồng địa phương và hình ảnh quốc gia.

Du lịch tàu biển Việt Nam đang tụt hậu ở Đông Nam Á?

VOV.VN - Ngành du lịch tàu biển tại Đông Nam Á tạo ra sản lượng kinh tế trên 10 tỷ USD vào năm 2024, nhưng Việt Nam mới khai thác được một phần nhỏ. Đón 248 nghìn lượt khách so với 3,9 triệu lượt khách tàu biển trong khu vực, bài toán nâng cao năng lực cạnh tranh đang trở nên cấp bách với du lịch tàu biển Việt Nam.