Người Sơn La đi du lịch… Sơn La

Tại một phiên chợ vùng cao Sơn La, người mua, người bán ríu rít chuyện trò. Tiếng khèn, tiếng hát hòa cùng tiếng cười. Những bộ váy áo rực rỡ thấp thoáng giữa dòng người. Nhưng những người đang háo hức khám phá không chỉ có du khách từ nơi khác đến. Họ là những người Sơn La.

Nghỉ lễ Quốc khánh 2/9 năm nay, gia đình chị Cầm Thị Bích Thủy, ở tổ 12, phường Tô Hiệu, cùng 12 thành viên trong xóm chọn một cách rất riêng để vui Tết Độc lập: làm một “tour chợ phiên” ngay trong tỉnh.

Từ Muổi Nọi đến Pha Đin, rồi Co Mạ, mỗi ngày một điểm đến, mỗi chợ một sắc màu, rất nhiều điều mới mẻ và thực sự hấp dẫn. “Dịp nghỉ lễ năm nay chúng tôi thống nhất không đi đâu xa, mà đi hết các chợ phiên trên địa bàn của tỉnh. Ngày đầu tiên của kỳ nghỉ chúng tôi đi Muổi Nọi, sau đó đi Co Mạ, hôm sau thì đi Pha Đin”, chị Bích Thủy chia sẻ.

Lựa chọn ở lại Sơn La không phải vì thiếu những điểm đến xa hơn, mà bởi ngay trong tỉnh, những phiên chợ truyền thống đang được khôi phục, mở ra thêm nhiều không gian trải nghiệm văn hóa.

“Năm nay, Sơn La tổ chức rất nhiều hoạt động, đặc biệt là ở các xã. Các xã đã rất quan tâm khôi phục lại các chợ truyền thống. Qua đó giới thiệu được đặc sản và nét văn hóa của địa phương cũng như giới thiệu danh lam thắng cảnh mà ngay cả người ở trong tỉnh chưa biết đến. Vì vậy chúng tôi lựa chọn ở lại Sơn La để đi trải nghiệm”, chị Thủy cho biết.

Điều hấp dẫn du khách không chỉ là những món hàng hay món ăn được bày bán ở chợ. Mỗi phiên chợ lại là một lát cắt văn hóa. “Mỗi chợ phiên tôi thấy mang những bản sắc khác nhau, có chợ thì mang bản sắc của dân tộc Thái, có chợ lại mang bản sắc của dân tộc Mông. Và mỗi chợ mang bản sắc riêng và rất là phong phú và đa dạng. Nếu không đi chúng tôi cũng không biết hết được”, nhóm khách chị Thủy chia sẻ.

Sống ở Sơn La, nhưng có những điều tưởng như rất quen lại trở thành một khám phá mới, chỉ khi mỗi người bước ra khỏi những cung đường quen thuộc. Với chị Thủy, trước đây những phiên chợ của từng vùng gần như chưa có trong hành trình của gia đình. Bởi vậy, khi các địa phương khôi phục chợ truyền thống, cả nhóm háo hức lên đường.

“Trước đây chúng tôi cũng chưa trải nghiệm các chợ phiên của từng vùng. Bởi vì tôi thường đi chợ đầu mối trung tâm ở gần nhà. Chợ phiên rất bản sắc và khi thấy các xã tổ chức chúng tôi đã háo hức đi ngay”; “Đi chợ phiên mới thấy hết được không khí ăn Tết Độc lập của đồng bào các dân tộc. Chợ phiên vùng cao là điểm đến để giao lưu và giới thiệu nét văn hóa truyền thống của mỗi dân tộc”, thành viên nhóm du khách chị Thủy cho biết.

Từ Muổi Nọi đến Co Mạ, rồi Pha Đin, mỗi phiên chợ lại mở ra một không gian khác. Ở Muổi Nọi là không khí mua bán, giao lưu rộn ràng. Lên Co Mạ, sắc màu văn hóa vùng cao hiện diện trong trang phục, ẩm thực và những trò chơi dân gian. Còn Pha Đin mang đến một trải nghiệm khác, giữa không gian đất trời bao la, núi non khoáng đạt. Không cần đi thật xa, du khách vẫn có thể đi qua nhiều miền văn hóa chỉ trong một kỳ nghỉ.

Nếu nhóm bạn của chị Cầm Thị Bích Thủy chọn một hành trình qua các phiên chợ vùng cao, thì gia đình anh Bùi Văn Tân, ở xã Mai Sơn, lại dành trọn 3 ngày cho Mộc Châu.

Điều hấp dẫn gia đình là chuỗi hoạt động văn hóa, nghệ thuật và trải nghiệm được tổ chức trong dịp Quốc khánh, từ không gian văn hóa của các địa phương, đêm khai mạc sắc màu thổ cẩm đến những hoạt động vui Tết Độc lập của đồng bào các dân tộc.

“Gia đình tôi đi Mộc Châu 3 ngày. Vì dịp này Mộc Châu rất nhiều hoạt động văn hóa phong phú như là không gian văn hóa, với sự tham gia của nhiều xã phường trong tỉnh. Có đêm khai mạc sắc màu thổ cẩm và rất nhiều hoạt động khác nữa. Đặc biệt là đồng bào dân tộc đi chơi Tết Độc lập rất nhiều màu sắc”, anh Bùi Văn Tân cho biết.

Với các con anh Tân, chuyến đi không chỉ có ngắm cảnh hay vui chơi. Các em được trực tiếp bước vào không gian văn hóa, tự tay làm gốm, xem trò chơi tó má lẹ, chụp ảnh giữa những vườn cây và khám phá các trang trại bò sữa.

“Tôi sẽ cho các con trải nghiệm và tìm hiểu văn hóa các dân tộc tại các gian trại văn hóa. Cho các con thử làm gốm của đồng bào Thái Mường Chanh, hay xem trò chơi tó má lẹ và cùng chụp ảnh ở vườn hồng ở Tân Lập và vào các trang trại bò sữa nữa”, anh Tân chia sẻ.

Ba ngày ở Mộc Châu, với gia đình anh Tân, vẫn là chưa đủ để trải nghiệm hết những hoạt động đang diễn ra: “Nếu chỉ đi một ngày thì không thể trải nghiệm hết những hoạt động dịp này được, hoạt động nào cũng hay, hấp dẫn, mang đậm bản sắc văn hóa các dân tộc và gia đình tôi rất thích”.

Những hoạt động văn hóa, nghệ thuật và trải nghiệm cộng đồng diễn ra liên tục trong dịp Quốc khánh đang tạo thêm lý do để du khách ở lại Mộc Châu lâu hơn. Với những gia đình như anh Tân, đó còn là cơ hội để trẻ nhỏ chạm vào văn hóa bằng chính trải nghiệm của mình. Một kỳ nghỉ ngắn, nhưng những trải nghiệm có thể ở lại rất lâu.

Mộc Châu không phải điểm đến duy nhất. Ở Ngọc Chiến, mùa quả gọi du khách về với bản làng. Ở Lóng Sập, không khí lễ hội vùng biên mang theo sắc màu văn hóa và nhịp sống của đồng bào nơi biên giới. Rồi những phiên chợ vùng cao ở Muổi Nọi, Co Mạ, Pha Đin nối tiếp nhau, mỗi nơi một âm thanh, một hương vị, một câu chuyện.

Còn ở Mộc Châu, những không gian văn hóa, nghệ thuật và trải nghiệm cộng đồng đang mở ra một bức tranh Sơn La nhiều màu sắc.

Một Sơn La quen mà lạ. Quen, bởi đó là những vùng đất, bản làng ngay trong chính tỉnh mình. Lạ, bởi trong mỗi mùa lễ hội, mỗi phiên chợ, mỗi hoạt động cộng đồng, những giá trị văn hóa lại được đánh thức theo một cách mới.

Ở Pha Đin, Lầu Trung Anh, 24 tuổi, người Mông ở xã Bình Thuận, đang góp một phần nhỏ vào hành trình khám phá ấy. Ở cách Pha Đin Top hơn 10 km, Trung Anh cùng anh em, họ hàng dựng một ngôi nhà gỗ 5 gian, mở gian hàng ẩm thực mang đậm văn hóa Mông. Gà đen bản địa, lợn bản, mèn mén, óc đậu, rau rừng… cùng trải nghiệm xay ngô bằng cối đá, những món ăn và sinh hoạt truyền thống đang được đưa đến gần hơn với du khách.

“Em mở gian hàng ẩm thực và trải nghiệm văn hóa của đồng bào Mông là muốn giữ phong tục, sinh hoạt từ ngày xưa của ông cha. Và em sẽ mang được nét văn hóa truyền thống của dân tộc mình quảng bá tại khu du lịch Pha Đin này để mọi người cùng đến trải nghiệm và thưởng thức, qua đó thu hút khách du lịch. Đa số khách du lịch muốn thưởng thức món mèn mén và óc đậu”, Trung Anh cho biết.

Không dừng lại ở một mùa lễ hội, Trung Anh đang tính toán để những trải nghiệm văn hóa Mông trở thành sản phẩm được duy trì lâu dài và được nhiều người biết đến hơn: “Em sẽ tiếp tục phát huy những nét truyền thống của đồng bào mình để quảng bá tới du khách. Và tại đây em sang Bắc Hà để học và làm thêm món phở tráng tay, phở chua và thêm cả nồi thắng cố nữa để duy trì sản phẩm du lịch lâu dài tại đây”.

Từ một gian hàng nhỏ bên cung đường Pha Đin, những món ăn, tập quán sinh hoạt của cha ông đang được biến thành trải nghiệm để du khách tìm đến. Và đó cũng là cách người dân trở thành chủ thể của văn hóa, chủ thể của sản phẩm du lịch ngay trên quê hương mình.

Năm ngày nghỉ lễ, có người chọn những chuyến bay, những cung đường thật xa. Nhưng cũng có những người chọn ở lại. Họ đi từ phiên chợ này sang phiên chợ khác, từ vùng biên lên cao nguyên, từ mùa quả đến những lễ hội cộng đồng. Và trong hành trình ấy, người Sơn La không chỉ là du khách. Họ trở thành những người khám phá, trải nghiệm và tự hào kể lại câu chuyện về chính quê hương mình.

Khi văn hóa được đánh thức từ bản làng, từ cộng đồng và từ những người đang gìn giữ di sản, mỗi phiên chợ, mỗi lễ hội, mỗi mùa quả không chỉ là một hoạt động trong dịp lễ. Đó có thể trở thành một sản phẩm du lịch độc đáo và ấn tượng. Để Sơn La không chỉ có những điểm đến đẹp…mà còn có những câu chuyện đủ sức níu chân du khách. Và trước hết, níu chính người Sơn La ở lại, khám phá và thêm yêu quê hương mình.

Cao nguyên Mộc Châu rộn ràng Tết Độc lập

VOV.VN - Trong những ngày cả nước tưng bừng kỷ niệm Quốc khánh 2/9, cao nguyên Mộc Châu khoác lên mình sắc màu rực rỡ, đón dòng người từ khắp các bản làng xuống phố vui Tết Độc lập.