Mặt trái của làn sóng du lịch chụp ảnh sống ảo

Xu hướng du lịch chụp ảnh tập trung vào các điểm check-in nổi tiếng đang bùng nổ mạnh mẽ trên toàn cầu. Trào lưu này ngày càng lớn mạnh hơn dưới sức hút của mạng xã hội, bởi các chương trình du lịch rập khuôn và phần nào do quỹ thời gian hạn chế của du khách trong cuộc sống bận rộn.

Katy Rockett - một chuyên gia của hãng lữ hành Explore Worldwide cho biết xu hướng lên kế hoạch du lịch theo kiểu “điểm danh” hay "checklist" khá phổ biến với người Mỹ, vì họ có khá ít ngày nghỉ phép có lương. Do đó, nhiều người cố gắng nhồi nhét càng nhiều trải nghiệm càng tốt trong một chuyến đi. Trên toàn thế giới, những hành trình xoay quanh các điểm chụp ảnh chớp nhoáng đang ngày càng phổ biến, từ Paris tới Bali, ngay cả khi nhận thức về tình trạng quá tải du lịch và du lịch đại trà đang tăng lên.

Mặt trái của xu hướng du lịch chụp ảnh sống ảo

Trong nhiều trường hợp, trào lưu du lịch chụp ảnh kiểu "điểm danh" này có thể gây hại cho các điểm đến. Xu hướng du lịch sống ảo thường kéo theo đám đông du khách, dẫn đến sự quá tải, gia tăng lượng rác thải, xói mòn chất lượng môi trường và gây áp lực lớn cho sức tải của điểm đến. Hơn nữa các du khách chỉ lưu lại thời gian ngắn đủ để chụp ảnh, mà ít khi chi tiêu cho các dịch vụ tại địa phương. 

Một số địa điểm nổi tiếng ở Paris (Pháp) như tháp Eiffel, đồi Montmartre, Vương cung thánh đường Sacré-Cœur… cũng phải chịu áp lực đáng kể từ khách nước ngoài, với tình trạng lượng khách đông nghẹt, rác thải tràn ngập và quá tải tại các cơ sở lưu trú. Tại đảo Santorini của Hy Lạp, tình trạng tắc nghẽn thường xảy ra trên các con phố nhỏ hẹp, bởi hàng dài du khách xếp hàng chụp ảnh hoàng hôn tại các địa điểm nổi tiếng. Tại khu vực ngắm khinh khí cầu nổi tiếng ở Cappadocia của Thổ Nhĩ Kỳ, những du khách đã bất chấp giẫm đạp lên các loại đá núi lửa nhạy cảm và xâm nhập trái phép vào trang trại địa phương để tìm góc chụp ảnh.

Tại Iceland, sau khi hẻm núi Fjaðrárgljúfur xuất hiện trong một video ca nhạc nổi tiếng năm 2015, lượng khách du lịch đến địa điểm này đã tăng khoảng 80% trong 3 năm tiếp theo. Hệ sinh thái tại đây đã bị tàn phá nghiêm trọng bởi đám đông du khách kéo đến chụp ảnh, tới mức Iceland phải đóng cửa địa điểm này vào năm 2019, cho đến khi xây dựng được những con đường và khu vực ngắm cảnh phù hợp. 

Tại hãng du thuyền mạo hiểm HX Expeditions, trưởng đoàn thám hiểm Tudor Morgan cũng chứng kiến điều tương tự ở những nơi xa xôi nhất: “Một số du khách xem Nam Cực là cái tên cuối cùng cần đánh dấu trong danh sách của họ”. Mặc dù nhiều người chọn HX Expeditions vì hãng chú trọng giáo dục và khoa học, nhưng cũng có người sẵn sàng bỏ qua các buổi nói chuyện của nhà khoa học, chuyên gia khí hậu hay chuyên gia động vật hoang dã vốn là hoạt động tiêu chuẩn trên tàu. Thay vào đó, họ ưu tiên chụp được bức ảnh "tự sướng" hoàn hảo trước tảng băng trôi hay đàn chim cánh cụt.

Với bản thân mỗi du khách, việc lướt qua các địa danh một cách chớp nhoáng chỉ để điểm danh trên mạng xã hội sẽ khiến trải nghiệm không trọn vẹn, khi họ bỏ lỡ những câu chuyện thực sự tại điểm đến. “Không có gì sai khi muốn có một bức ảnh tháp Eiffel thật lung linh”, chuyên gia Daniel Herszberg từ Đại học Oxford chia sẻ. Tuy nhiên, khi toàn bộ chuyến đi chỉ xoay quanh việc đánh dấu có mặt tại địa điểm, bằng cách chụp một bức ảnh "chuẩn bị sẵn" để đăng lên mạng xã hội, thì chuyến đi đó sẽ ít còn mang ý nghĩa ban đầu của chuyến du lịch: Sự tò mò và tinh thần khám phá.

Thay đổi thói quen du lịch chỉ để "điểm danh"

Song song với thu hút khách quốc tế, nhiều quốc gia cũng đang tìm cách khuyến khích du khách cư xử tôn trọng hơn với các di tích và văn hóa bản địa. Trong vài năm gần đây, nhiều nơi đã cố gắng kiểm soát kiểu du lịch chụp ảnh “điểm danh”, từ các bãi biển ở Hawaii (Mỹ) tới Machu Picchu của Peru.

Khi ngành du lịch Ai Cập đón lượng khách cao kỷ lục, nước này cũng nỗ lực cải tổ toàn diện trải nghiệm tham quan quần thể Đại kim tự tháp Giza. Trước khi khu vực này trở nên quá hỗn loạn, để giải quyết các lo ngại về tính bền vững, Ai Cập đã tăng giá vé cho khách quốc tế thêm tới 50%, xây trung tâm đón khách lớn hơn, cấm xe cá nhân và thay bằng xe buýt điện, đồng thời cấm phần lớn người bán hàng rong hoạt động.

Tại Florence (Italy), bảo tàng Galleria dell’Accademia đã kéo dài thời gian tham quan, giới hạn các nhóm khách tour nhằm điều tiết lượng người đổ xô đến chụp ảnh bức tượng David nổi tiếng của Michelangelo. Hệ thống chiếu sáng mới giúp làm nổi bật các chi tiết nhỏ hơn trên tác phẩm điêu khắc, cách diễn giải có chủ đích hơn đã tạo ra một nhịp điệu chậm rãi trong các phòng trưng bày. Những thay đổi này giúp không gian trở nên thư thái hơn, mang lại cho du khách cảm giác thưởng thức nghệ thuật một cách đúng nghĩa, thay vì chỉ có thêm một bức ảnh sống ảo.

Tương tự tại bảo tàng Louvre (Paris, Pháp), bức tranh Mona Lisa sẽ được chuyển sang một phòng trưng bày riêng tại bảo tàng vào năm 2031. Thay đổi này sẽ giúp quản lý lượng khách ngày càng tăng và giải quyết tình trạng quá tải, đặc biệt nghiêm trọng ở khu vực trưng bày kiệt tác của Leonardo da Vinci. Du khách thường phải xếp hàng nhiều giờ liền, chỉ để có chưa đầy một phút ngắm nhìn tác phẩm, giữa cảnh chen lấn đông nghịt người. Khi khu trưng bày mới mở cửa, du khách sẽ phải trả thêm tiền để được đứng trước ánh mắt bí ẩn của Mona Lisa và chiêm ngưỡng tác phẩm lâu hơn. 

Santorini không còn là "hòn đảo thiên đường"

VOV.VN - Khoảng 3,4 triệu người đã đến thăm hòn đảo Santorini (Hy Lạp) vào năm ngoái. Tuy nhiên với nhiều người trong số 20.000 cư dân thường trú trên đảo, du lịch đại trà đang hủy hoại nơi từng là chốn bình yên với những ngôi làng cổ kính và bãi biển nguyên sơ này.