Quản lý chăn nuôi: Đưa công nghệ hậu kiểm và "một lần khai báo" vào luật
VOV.VN - Góp ý dự án Luật sửa đổi, bổ sung 10 luật trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường, ĐBQH nhấn mạnh đổi mới tư duy quản lý: từ tính mật độ chăn nuôi theo sức chịu tải thực tế, quy định rõ cơ chế hậu kiểm bằng công nghệ, đến việc luật hóa nguyên tắc "một lần khai báo" để gỡ bỏ gánh nặng thủ tục cho doanh nghiệp.
Quản lý chăn nuôi phải tính đến công nghệ mới
Chiều 12/8, tại phiên thảo luận hội trường góp ý dự án Luật sửa đổi, bổ sung 10 luật trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường, đại biểu Trịnh Xuân An (Đoàn ĐBQH TP Đồng Nai) nhấn mạnh sự cần thiết phải gắn quy hoạch chăn nuôi với quy hoạch sử dụng đất, đặc biệt là quỹ đất dành cho chăn nuôi tập trung và công nghệ cao. Chính phủ cần rà soát, bố trí quỹ đất phù hợp và quản lý theo không gian vùng miền để tận dụng các khu vực có quỹ đất rộng lớn như Tây Nguyên hay Tây Nam Bộ.
Một trong những bất cập lớn được chỉ ra là cách tính mật độ chăn nuôi hiện nay. Dự thảo đang áp dụng cách quản lý dựa trên số lượng đơn vị vật nuôi trên một hecta đất nông nghiệp, vốn phù hợp với mô hình truyền thống nhưng chưa phản ánh đầy đủ năng lực sản xuất của các mô hình hiện đại.
"Mô hình chăn nuôi nhiều tầng hiện nay có thể tạo ra diện tích sàn và năng lực sản xuất rất lớn trên cùng một diện tích đất," đại biểu Trịnh Xuân An dẫn chứng.
Do đó, đại biểu kiến nghị sửa đổi quy định mật độ chăn nuôi gắn liền với sức chịu tải thực tế. Diện tích đất chỉ là một tiêu chí, bên cạnh các yếu tố cốt lõi khác như tổng quy mô đàn, công nghệ chuồng trại, năng lực xử lý chất thải, phát thải, an toàn sinh học, khoảng cách an toàn và sức chịu tải môi trường.
Phân quyền mạnh mẽ gắn liền với cơ chế hậu kiểm bằng công nghệ
Khi chuyển đổi phương thức quản lý sang phân cấp mạnh cho địa phương, các đại biểu lưu ý yêu cầu bịt kín các khoảng trống pháp lý để bảo đảm hiệu quả thực thi.
Về lĩnh vực thuốc bảo vệ thực vật, đại biểu Lê Công Đỉnh (Đoàn ĐBQH tỉnh Tây Ninh) đồng tình với việc đơn giản hóa thủ tục, bãi bỏ điều kiện kinh doanh để giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, khi chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, dự thảo cần quy định cụ thể cách thức hậu kiểm bằng công nghệ và nguồn lực thực hiện. Đồng thời, việc phân quyền kiểm tra nhà nước về chất lượng thuốc nhập khẩu cho địa phương cần đi kèm hướng dẫn thủ tục hành chính thống nhất trên toàn quốc để bảo đảm tính minh bạch, công bằng.
Đại biểu cũng chỉ rõ thực tế nhiều quy định mới chỉ xác định chung chung chủ thể tiếp nhận mà chưa làm rõ cơ quan chuyên môn trực tiếp làm đầu mối tham mưu (như nộp tại Sở Nông nghiệp và Môi trường hay cơ quan trực thuộc), dễ gây lúng túng cho người dân và doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, đối với các thủ tục tự động công bố thông tin sản phẩm thức ăn chăn nuôi trên môi trường điện tử, đại biểu Lê Công Đỉnh đề nghị bổ sung trách nhiệm của cơ quan quản lý trong việc duy trì hệ thống vận hành ổn định, đồng thời xây dựng phương án dự phòng (hồ sơ giấy hoặc thư điện tử) để tránh làm gián đoạn sản xuất khi xảy ra sự cố kỹ thuật.
"Một lần khai báo, nhiều cơ quan cùng sử dụng"
Một điểm nghẽn lớn khác là sự chồng chéo trong thủ tục hành chính giữa các cơ quan quản lý. Đại biểu Nguyễn Thị Minh Tú (Đoàn ĐBQH TP Đồng Nai) nêu thực tế, doanh nghiệp hiện vừa phải thực hiện nghĩa vụ trên cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng, vừa phải công bố thông tin trên cổng thông tin của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, dẫn đến việc phải cung cấp lặp lại cùng một thông tin.
Trong khi pháp luật về chuyển đổi số đã đặt ra nguyên tắc cung cấp thông tin một lần và xây dựng dữ liệu dùng chung kết nối với Cổng Dịch vụ công quốc gia, đại biểu cho rằng không nên chỉ giải quyết bằng giải pháp phần mềm đơn thuần.
"Phần mềm có thể thay đổi, quyền của doanh nghiệp không phải khai lại phải được bảo đảm bằng quy phạm pháp luật," đại biểu Phạm Minh Tú nhấn mạnh.
Theo đó, đại biểu kiến nghị luật hóa nguyên tắc "một lần khai báo, nhiều cơ quan cùng sử dụng", đồng thời thay thế quy định cứng nhắc bằng khái niệm "hệ thống thông tin chuyên ngành về chăn nuôi" để đáp ứng xu thế liên thông dữ liệu số trong tương lai.
Ngành chăn nuôi tìm đường tự chủ giữa áp lực thị trường và chi phí
VOV.VN - Ngành chăn nuôi Việt Nam đã vươn lên nhóm dẫn đầu thế giới ở nhiều chỉ tiêu, nhưng vẫn “kẹt” ở bài toán tự chủ. Phụ thuộc lớn vào nguyên liệu và con giống nhập khẩu khiến giá thành biến động, sức cạnh tranh suy giảm. Trong bối cảnh mới, yêu cầu tái cấu trúc theo hướng chủ động, bền vững đang trở nên cấp thiết.
