Tổng thống Trump cảnh báo eo biển Hormuz sắp mất vị thế chiến lược
VOV.VN - Tổng thống Donald Trump cho rằng các đường ống và tuyến vận tải trên bộ mới tại Trung Đông có thể giúp thế giới giảm phụ thuộc vào eo biển Hormuz, qua đó làm suy giảm đòn bẩy của Iran đối với tuyến hàng hải chiến lược này.
Phát biểu tại Nhà Trắng ngày 5/9, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng eo biển Hormuz đang dần mất đi tầm quan trọng đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu khi nhiều tuyến vận chuyển thay thế được xây dựng.
“Có rất nhiều phương án thay thế cho eo biển Hormuz. Eo biển Hormuz không còn như trước đây”, ông Trump nói với báo giới sau khi ký một loạt sắc lệnh hành pháp.
Theo nhà lãnh đạo Mỹ, nhiều đường ống mới đang được phát triển tại Trung Đông, cho phép vận chuyển dầu mà không cần đi qua eo biển Hormuz. Ông cũng đề cập một tuyến đường bộ qua Syria, nơi các xe tải hiện được cho là đang vận chuyển dầu thô.
“Nếu Iran không trở nên khôn ngoan, thực sự khôn ngoan, thì cuối cùng họ sẽ phải đối mặt với một eo biển Hormuz không còn quá cần thiết nữa”, ông Trump cảnh báo.
Những tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh các chính phủ và tập đoàn năng lượng trong khu vực đang tìm kiếm những tuyến xuất khẩu mới, nhằm giảm sự phụ thuộc vào eo biển Hormuz giữa lúc căng thẳng với Iran tiếp diễn.
Syria có thể trở thành hành lang năng lượng mới
Một trong những phương án đang được chú ý là đưa dầu từ Iraq qua Syria tới Địa Trung Hải, biến Syria thành một hành lang năng lượng kết nối khu vực với các thị trường bên ngoài.
Theo phân tích của Jerusalem Post, Iraq đang đề xuất xây dựng một đường ống mới xuyên Syria để đưa dầu tới Địa Trung Hải. Dự án này có thể mất khoảng 4 năm để hoàn thành với chi phí ít nhất 15 tỷ USD.
Đề xuất trên được cho là đã nhận được sự ủng hộ ban đầu để tiến hành các nghiên cứu khả thi từ một liên danh có sự tham gia của Chevron.
Syria thời gian gần đây cũng tăng cường hợp tác trong lĩnh vực năng lượng. Theo Jerusalem Post, Damascus đã ký một số thỏa thuận mới, trong đó có thỏa thuận với ConocoPhillips và Novaterra nhằm khôi phục các mỏ khí đốt. Trong khi đó, ConocoPhillips cũng công bố kế hoạch mua cổ phần trong các hoạt động khai thác dầu tại khu vực Kirkuk của Iraq.
Một tuyến đường ống từng nối các mỏ dầu Kirkuk của Iraq với cảng Baniyas của Syria đã tồn tại từ những năm 1950. Tuy nhiên, tuyến đường ống này cần được sửa chữa đáng kể trước khi có thể hoạt động trở lại. Trong thời gian chờ đợi, dầu thô vẫn phải được vận chuyển bằng xe tải qua đường bộ.
Việc tìm kiếm các tuyến thay thế đang trở nên cấp thiết hơn khi eo biển Hormuz tiếp tục là điểm nghẽn quan trọng của hoạt động vận chuyển năng lượng toàn cầu. Với việc phát triển đường ống xuyên biên giới và các tuyến vận tải trên bộ, các nước trong khu vực có thể từng bước giảm sự phụ thuộc vào tuyến hàng hải nằm giữa Iran và Oman.
Theo lập luận của Tổng thống Trump, nếu những tuyến thay thế này được mở rộng, khả năng kiểm soát và gây sức ép của Iran đối với hoạt động vận chuyển năng lượng qua Hormuz cũng sẽ suy giảm.