Yemen nóng lên, eo biển Bab al-Mandeb trước nguy cơ thành điểm nghẽn mới
VOV.VN - Ngày 11/9, Saudi Arabia cho biết đã đóng cửa đường ống dẫn dầu Đông - Tây, trong bối cảnh lực lượng Houthi tại Yemen mở rộng kiểm soát tại khu vực cửa ngõ Bab al-Mandeb. Diễn biến này làm gia tăng sức ép lên các tuyến vận chuyển năng lượng vốn đã chịu nhiều sức ép do cuộc xung đột giữa Mỹ và Iran.
Dài khoảng 1.200 km, đường ống Đông-Tây nối các khu vực sản xuất dầu ở miền Đông Saudi Arabia với cảng Yanbu bên bờ Biển Đỏ. Tuyến đường này cho phép đưa dầu ra thị trường mà không phải hoàn toàn phụ thuộc vào eo biển Hormuz và những tháng gần đây vận chuyển khoảng 4 đến 5 triệu thùng dầu mỗi ngày.
Bộ Năng lượng Saudi Arabia cho biết việc tạm dừng hoạt động là biện pháp phòng ngừa. Chưa rõ bên nào đứng sau các vụ tấn công. Tuy nhiên, việc một tuyến vận chuyển trên đất liền cũng phải tạm ngừng cho thấy rủi ro an ninh đang lan sang những phương án vốn được sử dụng để giảm phụ thuộc vào các điểm nghẽn hàng hải.
Trong khi đó, tại Yemen, Houthi đang kiểm soát cảng Mokha và đảo Mayun, vị trí chiến lược gần Bab al-Mandeb, tuyến hàng hải nối Biển Đỏ với Vịnh Aden và Ấn Độ Dương. Lực lượng này thời gian qua cũng tấn công các tàu của Saudi Arabia trên Biển Đỏ và các cơ sở dầu mỏ bên trong nước này, với lý do đáp trả việc Riyadh phong tỏa các khu vực do Houthi kiểm soát tại Yemen.
Lưu lượng vận chuyển qua Bab al-Mandeb giảm khoảng 60% kể từ khi Houthi bắt đầu các cuộc tấn công nhằm vào tàu thuyền cuối năm 2023. Khi eo biển Hormuz trở nên khó tiếp cận, Saudi Arabia tăng sử dụng tuyến Biển Đỏ và cảng Yanbu. Nhưng nếu Bab al-Mandeb tiếp tục bất ổn, một trong những “lối thoát” quan trọng cho dòng dầu cũng bị thu hẹp.
“Chúng tôi cho rằng việc cố gắng giải quyết những vấn đề này bằng biện pháp quân sự là không thể chấp nhận được. Hơn nữa, biện pháp quân sự không chỉ đe dọa dân thường và các mục tiêu dân sự, mà còn gây ảnh hưởng rất tiêu cực đến nền kinh tế thế giới. Cần phải tính đến tầm quan trọng của bán đảo Arab và tất cả các vùng biển liên kết của khu vực này đối với hoạt động bình thường của các tuyến thương mại thế giới”, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov cảnh báo.
Các phương án khác như đưa dầu từ Biển Đỏ qua kênh đào Suez hoặc vận chuyển qua Ai Cập đều dài hơn và tốn kém hơn đối với các thị trường châu Á. Trước đây, khi an ninh Biển Đỏ suy giảm, nhiều hãng vận tải phải vòng qua Mũi Hảo Vọng, làm tăng đáng kể chi phí nhiên liệu, bảo hiểm và thời gian giao hàng.
Giao tranh gia tăng cũng đe dọa thỏa thuận ngừng bắn mong manh tại Yemen từ năm 2022. Theo Liên hợp quốc, hơn 46.000 người đã phải rời bỏ nhà cửa trong tuần qua.
"Cảng biển Mokha đã bị thiệt hại đáng kể trong cuộc giao tranh gần đây và các hoạt động tại cảng đã phải tạm ngừng. Một lần nữa, chúng tôi kêu gọi tất cả các bên bảo vệ dân thường, tôn trọng luật nhân đạo quốc tế và tạo điều kiện để hoạt động tiếp cận nhân đạo diễn ra an toàn, không bị cản trở, qua đó đưa viện trợ khẩn cấp đến các cộng đồng đang cần giúp đỡ”, người phát ngôn Liên hợp quốc Farhan Haq kêu gọi các bên bảo vệ dân thường và tôn trọng luật nhân đạo quốc tế.
Điểm đáng chú ý là sức ép đang xuất hiện đồng thời trên cả các tuyến vận tải biển và trên bộ. Khi eo biển Hormuz bị gián đoạn, đường ống Đông-Tây và Bab al-Mandeb vốn là những phương án giúp duy trì dòng dầu. Nếu các tuyến này cũng lần lượt gặp rủi ro, bài toán đối với thị trường năng lượng toàn cầu sẽ không chỉ là tìm một tuyến vận tải khác, mà là còn bao nhiêu dư địa để hấp thụ thêm bất kỳ một cú sốc nào nữa.
Saudi Arabia dừng hoạt động đường ống dẫn dầu chiến lược
VOV.VN - Tại Saudi Arabia, nhà chức trách đã phải tạm dừng hoạt động của đường ống dẫn dầu chiến lược Đông Tây như một biện pháp phòng ngừa. Tình hình xung đột tại Yemen và khu vực Biển Đỏ hôm qua tiếp tục leo thang phức tạp.
