Quân đội Yemen dồn dập phản công Houthi, Mỹ phản ứng ra sao?

Giao tranh leo thang, Houthi tiến vào các tỉnh trọng yếu

Quân đội chính phủ Yemen cho biết liên quân do Saudi Arabia dẫn đầu đã tấn công các chốt và khí tài của lực lượng Houthi ở khu vực xung quanh thành phố cảng Mocha, nằm ở phía tây nam đất nước. Trong một bài đăng khác trên mạng xã hội, quân đội chính phủ cũng thông báo họ đã thực hiện các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) nhắm vào lực lượng Houthi tại tỉnh Marib ở phía bắc, theo New York Times.

Tối 16/9/2026, phát ngôn viên quân sự của Houthi, Yahya Saree, cho biết “máy bay chiến đấu của Saudi Arabia đã thực hiện 40 cuộc không kích nhắm vào các tỉnh Taiz, Marib và Hodeidah trong vòng 24 giờ qua”. Đáp lại, nhóm Houthi tuyên bố đã tấn công căn cứ không quân Khamis Mushait và một cơ sở dầu khí tại thành phố cảng Yanbu của Saudi Arabia bên bờ Biển Đỏ.

Cùng ngày, Houthi cũng tuyên bố đã bắn hạ một máy bay chiến đấu F-15 của Saudi Arabia bằng “tên lửa đất đối không tự chế” trên bầu trời tỉnh Marib ở miền trung. Việc xem xét các hình ảnh cho thấy xác chiếc máy bay bị bắn hạ dường như trùng khớp với loại F-15 thuộc Không quân Hoàng gia Saudi Arabia, theo phân tích của tờ The New York Times. Tuy nhiên, vị trí chính xác của xác máy bay vẫn chưa thể được xác nhận.

Phóng viên Mawry của đài Al Jazeera tại Yemen nhận định rằng việc máy bay chiến đấu của Saudi Arabia bị bắn hạ “rất có thể báo hiệu sự thay đổi trong cán cân quyền lực”, bởi “Saudi Arabia phụ thuộc nhiều vào khả năng thực hiện các cuộc không kích nhắm vào vị trí của Houthi tại nhiều tỉnh thành khác nhau”.

Theo các nhà phân tích, giao tranh đang leo thang gần hai tỉnh chiến lược ở Yemen, cho thấy phong trào Houthi thân Iran đang mở rộng cuộc tấn công sau khi chiếm được dải đất ven bờ Biển Đỏ của nước này.

Việc Houthi liên tục đẩy mạnh tiến quân vào các khu vực miền đông giàu tài nguyên của Yemen, bao gồm cả tỉnh Marib, sẽ đe dọa huyết mạch kinh tế của chính phủ được quốc tế công nhận và có nguy cơ châm ngòi cho một cuộc khủng hoảng nhân đạo mới ảnh hưởng đến hàng triệu người dân Yemen.

Mặc dù Houthi đã chiếm được phần lớn khu vực tây bắc Yemen kể từ khi giành quyền kiểm soát thủ đô Sanaa vào năm 2014, nhưng đến nay họ vẫn chưa thể chiếm được Marib.

“Đây là thành trì và cứ điểm ở miền bắc của những người đã chống lại cuộc đảo chính của lực lượng dân quân này hơn một thập kỷ trước”, Mohammed al-Basha, một chuyên gia phân tích rủi ro chuyên về Yemen làm việc tại Washington, cho biết. “Nếu chiếm được nơi này, đó sẽ là một thắng lợi mang tính biểu tượng và chiến lược đối với họ”.

Nếu mất Marib, chính phủ Yemen phải trả giá thế nào?

Tỉnh Marib (nằm cách Sanaa khoảng 120 km về phía đông) và thành phố Taiz ở miền nam đã trở thành những mục tiêu khả dĩ nhất của Houthi sau khi họ chiếm được lãnh thổ gần eo biển Bab al-Mandab - tuyến đường thủy huyết mạch đối với thương mại toàn cầu. Bước tiến mới này cho phép lực lượng dân quân gia tăng sức ép lên hoạt động vận tải biển tại Biển Đỏ.

Trong tháng qua, lực lượng ủng hộ chính phủ đã sử dụng máy bay chiến đấu và máy bay không người lái để tấn công các vị trí của Houthi tại cả hai tỉnh này, đồng thời tuyên bố đã đẩy lùi các đợt tiến công của lực lượng dân quân. Đáp lại, Houthi đã bắn tên lửa vào các khu vực do chính phủ kiểm soát.

Chính phủ Yemen đã nhận được sự hậu thuẫn trong hơn một thập kỷ qua từ Saudi Arabia - quốc gia dẫn đầu một liên minh quân sự với mục tiêu đẩy lùi lực lượng dân quân này. Liên minh đã thực hiện một chiến dịch ném bom tàn khốc nhưng rốt cuộc vẫn thất bại trong việc đánh đổ Houthi. Kể từ đó, Yemen trên thực tế đã bị chia cắt thành hai thực thể: Lực lượng Houthi kiểm soát phần lớn các khu vực phía bắc, trong khi chính phủ kiểm soát miền nam và đặt trụ sở tại thủ đô lâm thời Aden.

Marib là nơi tập trung một số mỏ dầu khí lớn nhất của Yemen. Việc để mất khu vực này sẽ giáng một đòn mạnh vào tình hình tài chính cũng như tính chính danh của chính phủ. Marib thất thủ cũng sẽ mở đường cho lực lượng Houthi tiến về tỉnh Hadramout ở phía đông - tỉnh lớn nhất của Yemen và có đường biên giới dài giáp với Saudi Arabia.

“Nếu Marib rơi vào tay lực lượng Houthi, điều đó đồng nghĩa với việc lực lượng dân quân này sẽ tiến sát biên giới Saudi Arabia - Yemen”, ông Ahmed Nagi, chuyên gia phân tích cấp cao về Yemen tại tổ chức International Crisis Group, nhận định. “Đây là điều Saudi Arabia không thể chấp nhận được và nó đe dọa an ninh quốc gia của họ”.

Ông Mohammed al-Bukhaiti, một cán bộ chính trị của Houthi, cho biết các bô lão bộ lạc tại Marib đã kêu gọi phong trào này “giải phóng” tỉnh này. “Sanaa khẳng định với mọi người rằng họ cam kết giải phóng từng tấc đất của Yemen”, ông nói trong một cuộc phỏng vấn qua điện thoại. Ông cũng cho biết các lực lượng được Saudi Arabia hậu thuẫn đã từ chối các nỗ lực giảm leo thang căng thẳng.

Các quan chức chính phủ Yemen và giới phân tích mô tả những cuộc đụng độ gần đây là dữ dội nhất kể từ năm 2021 - thời điểm Houthi mở một cuộc tấn công quy mô lớn vào Marib nhưng bị đẩy lùi.

Tổng thống Trump đang cân nhắc "quyết định lớn" để chấm dứt xung đột với Iran

VOV.VN - Nhà lãnh đạo Mỹ Donald Trump cho biết, ông sẽ đưa ra “quyết định lớn” về Iran khi chiến tranh bước vào thời điểm then chốt.

Ưu thế nghiêng đáng kể sang phe nổi dậy

Theo bà April Alley, nghiên cứu viên cấp cao tại Viện Washington (nơi bà chuyên nghiên cứu về Yemen và vùng Vịnh), cả chính phủ Yemen và Saudi Arabia dường như đang tăng cường các cuộc không kích nhằm ngăn chặn đà tiến công của Houthi. Tuy nhiên, bà nhận định: “Hiện tại, Houthi đang nắm lợi thế lớn. Các lực lượng chính phủ thì bị chia rẽ sâu sắc, còn tinh thần chiến đấu đã sa sút nghiêm trọng sau những thất bại ở khu vực bờ biển phía tây”.

Trong những tuần gần đây, chiến sự cũng đã lan rộng đến Taiz - thành phố đóng vai trò kết nối khu vực phía bắc do Houthi kiểm soát với vùng bờ biển phía nam do chính phủ kiểm soát.

“Houthi đang cố gắng bao vây thành phố Taiz và cắt đứt tuyến đường cao tốc cuối cùng nối liền Taiz với Aden”, ông Nagi nói. “Việc ai kiểm soát thành phố này có ý nghĩa chiến lược quan trọng đối với cả hai bên”.

Hãng tin Saba do Houthi điều hành đưa tin rằng vào ngày 17/9, các cuộc không kích của Saudi Arabia tại thành phố Abs thuộc tỉnh Hajjah (Yemen) đã khiến một người thiệt mạng và một người khác bị thương. Hãng tin này cũng cho biết máy bay của Saudi Arabia đã nhắm mục tiêu vào ba trạm phát sóng viễn thông tại tỉnh Taiz. Ông Yahya Saree, phát ngôn viên quân sự của lực lượng Houthi, cho biết phía Saudi Arabia đã thực hiện 37 cuộc không kích bằng máy bay tiêm cường kích F-15 nhắm vào Taiz và Hajjah trong vòng 24 giờ qua.

Cơ quan Phòng thủ dân sự Saudi Arabia hôm 17/9 thông báo một cư dân Yemen đã thiệt mạng tại tỉnh Taif của Saudi, nằm ở phía đông Mecca - thánh địa linh thiêng nhất của Hồi giáo. Phía Saudi cho biết nạn nhân đã trúng mảnh vỡ từ một chiếc UAV của Houthi bị đánh chặn. Đây là trường hợp tử vong đầu tiên được công bố tại vương quốc này kể từ khi Houthi đẩy mạnh các cuộc tấn công xuyên biên giới trong tháng này.

Các nhà chức trách cho biết thêm, một người đàn ông mang quốc tịch Pakistan cũng đã bị thương và đang trong tình trạng nguy kịch.

Houthi tiến mạnh ở Yemen, cuộc chiến Iran bước sang giai đoạn nguy hiểm mới

VOV.VN - Cuộc tiến quân chớp nhoáng của lực lượng Hồi giáo Houthi tại Yemen những ngày qua có thể tạo ra một chiều hướng nguy hiểm mới cho cuộc chiến của Mỹ với Iran.

Mỹ theo dõi sát sao, bày tỏ ủng hộ Yemen về mặt ngoại giao

Tờ Al Jazeera cho hay, Mỹ hôm 16/9 đã tái khẳng định sự ủng hộ đối với chính phủ được quốc tế công nhận của Yemen khi giao tranh leo thang giữa liên quân do Saudi Arabia dẫn đầu và lực lượng Houthi. Theo các nguồn tin được Reuters trích dẫn, các quan chức Mỹ cũng đã có cuộc đàm phán trực tiếp với đại diện của Houthi tại Oman vào cuối tuần trước.

Theo hai quan chức chia sẻ với hãng tin AP, kho tên lửa đánh chặn của Saudi Arabia đang cạn kiệt và nước này đã đề nghị các đồng minh trong khu vực cũng như phương Tây hỗ trợ. Saudi Arabia đã yêu cầu Pháp, Pakistan, Ai Cập và Vương quốc Anh triển khai các biện pháp hỗ trợ phòng không để chống lại các cuộc tấn công từ phía Houthi. Một quan chức cho biết Mỹ - đồng minh chủ chốt và là nhà cung cấp vũ khí chính của Saudi Arabia - cũng đang chứng kiến ​​kho tên lửa đánh chặn của mình sụt giảm trong suốt thời gian diễn ra cuộc xung đột với Iran.

Phát ngôn viên Bộ tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), ông Tim Hawkins, phát biểu với đài Al Jazeera rằng Mỹ đang “theo dõi sát sao” tình hình giữa Houthi và chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn tại Yemen. Ông nói thêm rằng quân đội Mỹ có “mối quan hệ quân sự lâu dài với các đối tác Saudi Arabia, và điều đó đang được thể hiện rõ nét vào ngày hôm nay”.

Mặc dù Washington hỗ trợ chiến dịch của Saudi Arabia, các quan chức Mỹ vẫn tiến hành đàm phán trực tiếp với đại diện Houthi tại Oman vào cuối tuần trước, theo thông tin từ ba nguồn tin chia sẻ với Reuters với điều kiện giấu tên. Hai trong số các nguồn tin này cho biết cuộc gặp diễn ra tại Đại sứ quán Mỹ ở Muscat với sự hỗ trợ của chính phủ Oman.

Tại cuộc gặp ở Muscat, phía Houthi khẳng định với các quan chức Mỹ rằng họ không có ý định tấn công tàu thuyền của Mỹ và cam kết tuân thủ thỏa thuận ngừng bắn năm 2025 với Mỹ, theo các nguồn tin được Reuters trích dẫn.

Trong khi đó, theo thông tin từ Đại sứ quán Mỹ tại Yemen, nhà ngoại giao hàng đầu của Mỹ phụ trách vấn đề Yemen, ông Neil Hop, đã khẳng định với Ngoại trưởng Yemen Afrah al-Zouba rằng Mỹ vẫn duy trì “sự ủng hộ mạnh mẽ” dành cho chính phủ được quốc tế công nhận của Yemen. “Mỹ sát cánh cùng chính phủ và người dân Yemen để chống lại hành động gây hấn của lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn”, đại sứ quán cho biết, dẫn lời quan chức Hop trong một bài đăng trên mạng xã hội X.

Xem thêm:

>> Phi công tiêm kích Mỹ bị bắn rơi tại Iran hé lộ cuộc giải cứu đầy kịch tính

>> Houthi công bố video xe thiết giáp đối phương bị bắn cháy ở Yemen

>> Tổng thống Trump tuyên bố không hối tiếc phát động cuộc chiến với Iran